Artikel 151a WVW 1994: Verwerking van gezondheidsgegevens voor ontheffingen

Sommige ontheffingen hebben niets met de weg te maken en alles met de persoon. Wie om medische redenen geen autogordel of kinderbeveiligingsmiddel kan gebruiken, kan op grond van artikel 149 WVW 1994, tweede lid, ontheffing krijgen. Zo'n beoordeling is onmogelijk zonder medische informatie. Dit artikel geeft daarvoor de wettelijke basis: voor zover dat noodzakelijk is voor het verlenen van die ontheffingen, worden persoonsgegevens over iemands gezondheid verwerkt.

Waarom een uitdrukkelijke grondslag

Gegevens over gezondheid genieten extra bescherming. Verwerking is alleen toegestaan als de wet daar ruimte voor biedt. Zonder een bepaling als deze zou een aanvraag om een medische ontheffing niet kunnen worden beoordeeld: de aanvrager zou wel gegevens kunnen aanleveren, maar het bestuursorgaan zou ze niet mogen vastleggen en gebruiken. De bepaling maakt de beoordeling rechtmatig en begrenst haar tegelijk.

De dubbele begrenzing

De formulering is smal gehouden. Het gaat uitsluitend om gegevens over gezondheid, en alleen voor zover dat noodzakelijk is voor het verlenen van de bedoelde ontheffingen. Er is dus geen grondslag om medische informatie te verzamelen voor andere doelen, of om meer vast te leggen dan voor de beoordeling nodig is. De algemene regels over bescherming van persoonsgegevens blijven daarnaast onverkort gelden, met de rechten die de betrokkene daaraan ontleent.

Wat dit betekent voor de aanvraag

Voor wie een medische ontheffing aanvraagt, betekent dit dat hij informatie over zijn gezondheid moet overleggen en dat die informatie wordt vastgelegd en beoordeeld. Dat is geen bijvangst maar de kern van de aanvraag: zonder onderbouwing valt niet vast te stellen of de uitzondering gerechtvaardigd is. Tegelijk mag hij ervan uitgaan dat de gegevens niet voor iets anders worden gebruikt dan voor dat besluit.

Een voorbeeld. Iemand kan door een aandoening aan de borstkas de gordel niet dragen zonder klachten. Hij vraagt ontheffing aan en levert daarbij medische informatie aan. Die gegevens worden verwerkt om te beoordelen of aan de voorwaarden is voldaan. Wordt de ontheffing verleend, dan kan hij die bij een controle tonen; wordt zij geweigerd, dan geldt de gordelplicht onverkort.

In de praktijk

De bepaling is technisch, maar zij raakt een gevoelig punt: medische informatie die nodig is om aan het verkeer te kunnen deelnemen. Zij legt vast dat die informatie mag worden gebruikt voor precies dat doel en niet verder.

• Alleen wat nodig is. Noodzakelijkheid is de maatstaf, niet volledigheid.
• Alleen voor deze ontheffingen. De grondslag is aan dat besluit gekoppeld.
• Rechten blijven. De algemene privacyregels gelden naast deze bepaling.