Artikel 110 WVW 1994: Minimumleeftijd voor het besturen van motorrijtuigen

Leeftijd is naast het rijbewijs een zelfstandige voorwaarde om te mogen rijden. Dit artikel bepaalt dat motorrijtuigen alleen bestuurd mogen worden door personen die de minimumleeftijd hebben bereikt die bij algemene maatregel van bestuur is vastgesteld. Voor het ontvangen van rijonderricht kan in aangewezen gevallen en onder gestelde voorwaarden een lagere leeftijd gelden, zodat het leren rijden eerder kan beginnen dan het zelfstandig rijden.

Een norm los van het rijbewijs

De leeftijdseis staat naast de rijbewijsplicht en niet daarin. Dat betekent dat zij ook geldt in situaties waarin geen rijbewijs wordt geëist. Wie op grond van een uitzondering zonder rijbewijs een motorrijtuig mag besturen, is daarmee nog niet ontslagen van de eis dat hij oud genoeg is. Andersom kan iemand met een in het buitenland behaald rijbewijs hier toch te jong zijn voor het voertuig waarmee hij rijdt.

Waarom de leeftijden niet in de wet staan

De concrete leeftijden per categorie staan in een algemene maatregel van bestuur. Dat is geen toeval: de grenzen hangen samen met Europese afspraken over rijbewijscategorieën en met de gedachte dat zwaardere voertuigen meer ervaring vragen. Door de invulling buiten de wet te houden, kunnen die grenzen worden aangepast zonder dat het stelsel op de schop gaat. Voor de vraag welke leeftijd voor u geldt, is dus die maatregel bepalend en niet dit artikel.

De uitzondering voor rijonderricht

Wie moet leren rijden, kan dat niet pas op de dag van zijn verjaardag. De tweede zin maakt daarom mogelijk dat voor rijonderricht in de zin van de Wet rijonderricht motorrijtuigen 1993 een lagere leeftijd wordt vastgesteld, in aangewezen gevallen en onder gestelde voorwaarden. De uitzondering is beperkt tot echte rijlessen; met een familielid oefenen op een rustige weg valt er niet onder. De eisen aan het lesvoertuig staan in artikel 110a WVW 1994, en het verbod voor de instructeur om te vroeg les te geven in artikel 110b WVW 1994.

Een voorbeeld

Een jongere wil zo snel mogelijk zelfstandig rijden en begint alvast met lessen bij een rijschool. Dat mag, omdat voor rijonderricht een lagere leeftijd kan gelden. Rijdt hij vervolgens buiten de les met de auto van zijn ouders, dan overtreedt hij deze bepaling, ook al zit er iemand met een rijbewijs naast hem: de uitzondering geldt alleen voor het onderricht zelf en onder de gestelde voorwaarden.

In de praktijk

Voor ouders en rijscholen betekent dit dat een leerling die nog niet oud genoeg is voor zelfstandig rijden, uitsluitend tijdens de les achter het stuur mag zitten. Voor werkgevers is het van belang bij jonge medewerkers die met bedrijfsvoertuigen rijden: de leeftijdsgrens verschilt per categorie en is niet dezelfde voor een bestelbus als voor een vrachtwagen. Ga bij twijfel na welke grens voor het concrete voertuig geldt voordat iemand ermee de weg op gaat.