Artikel 151d WVW 1994: Basiskwalificatie en nascholing van beroepschauffeurs

Waar artikel 151c WVW 1994 het verbod formuleert, regelt dit artikel hoe het stelsel achter dat verbod wordt opgebouwd. Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur kunnen ter uitvoering van de Europese richtlijn regels worden gesteld over een stelsel van basiskwalificatie en over een stelsel van nascholing. De wet zelf blijft daarmee op hoofdlijnen; de inhoud van examens, opleidingen en termijnen staat in lagere regelgeving.

Twee stelsels

De basiskwalificatie is de toegang tot het beroep: wie voor het eerst beroepsmatig gaat rijden, moet aantonen dat hij de vereiste kennis en vaardigheden bezit. De nascholing houdt die kennis op peil gedurende de loopbaan. Beide stelsels moeten in samenhang worden geregeld, want zij bepalen samen of iemand op enig moment over een geldig getuigschrift beschikt.

Vrijstellingen die mogelijk zijn

Het tweede lid noemt twee dingen die in ieder geval kunnen worden bepaald. Ten eerste kan een bestuurder die het getuigschrift van vakbekwaamheid heeft behaald dat hoort bij de aangewezen beroepsverordening voor het wegvervoer, worden vrijgesteld van bepaalde examens voor het getuigschrift van vakbekwaamheid. Wie zijn kennis al in een ander verband heeft aangetoond, hoeft die niet nogmaals te bewijzen. Ten tweede kan worden bepaald dat iemand die aantoont in Nederland een opleiding van ten minste zes maanden tot dat getuigschrift te volgen, op Nederlands grondgebied voor ten hoogste drie jaar is vrijgesteld van de plicht het getuigschrift al te bezitten.

Waarom die tweede vrijstelling

Die laatste mogelijkheid is bedoeld voor mensen in opleiding. Zonder haar zou een leerling niet mogen rijden voordat hij is afgestudeerd, terwijl praktijkervaring juist deel uitmaakt van de opleiding. De vrijstelling is dan ook dubbel begrensd: zij geldt alleen in Nederland en voor een beperkte periode. Het is dus geen alternatieve route naar het beroep, maar een overbrugging tijdens de opleiding.

Een voorbeeld. Een leerling volgt een opleiding tot chauffeur van meer dan zes maanden. Zolang hij die opleiding volgt, kan hij op grond van de regels binnen Nederland rijden zonder dat hij het getuigschrift al heeft, maximaal drie jaar. Rijdt hij naar het buitenland, dan biedt die vrijstelling geen dekking; daar geldt gewoon de eis van een geldig getuigschrift.

In de praktijk

Voor opleidingsbedrijven en werkgevers is dit de bepaling waarop het opleidingstraject rust: leerlingen kunnen praktijkervaring opdoen, mits binnen de gestelde grenzen. Het derde lid voegt daaraan toe dat dezelfde regels mede kunnen strekken tot uitvoering van de Europese verordening over de rechten van autobus- en touringcarpassagiers, zodat de opleiding van buschauffeurs ook op dat punt aansluit.