Artikel 187 WVW 1994: Inwerkingtreding van deze wet

Een wet die is aangenomen en bekendgemaakt, geldt nog niet vanzelf. Er moet een moment worden bepaald waarop zij gaat werken. Dit artikel bepaalt dat de inwerkingtreding nader bij de wet wordt geregeld. Dat is gebeurd in een afzonderlijke invoeringsregeling; de precieze tijdstippen zijn vervolgens bij besluit vastgesteld. Op 1 januari 1995 ging het overgrote deel van de wet gelden en op 1 juli 1996 volgden de laatste bepalingen. Sindsdien speelt de Wegenverkeerswet uit 1935 geen rol meer.

Waarom een aparte wet

De Wegenverkeerswet 1994 verving een omvangrijk stelsel en raakte tegelijk aan kentekens, rijbewijzen, keuringen, registers, handhaving en aansprakelijkheid. Voor elk van die onderdelen moesten uitvoeringsbesluiten gereed zijn, moesten registers werken en moesten uitvoerende organisaties zijn ingericht. Door de invoering in een afzonderlijke wet te regelen, kon per onderdeel worden bepaald wanneer het verantwoord was om over te gaan, zonder dat de hele wet daarop moest wachten.

Gefaseerde invoering

Het gevolg is dat verschillende delen van de wet op verschillende momenten zijn gaan gelden, met bijbehorend overgangsrecht. Documenten, erkenningen en registraties die onder het oude recht waren verleend, moesten immers hun waarde houden. Dat patroon herhaalt zich bij latere wijzigingen: ook die krijgen een eigen inwerkingtredingsregeling en een eigen overgangsrecht, zoals bij de modernisering van het erkenningenstelsel waarover artikel 186c WVW 1994 gaat.

Waarom dit voor een lezer uitmaakt

Voor wie een concreet probleem heeft, is de vraag welke tekst gold op het moment dat het feit zich voordeed vaak beslissend. Bij een strafzaak wordt beoordeeld wat destijds strafbaar was en welke straf toen mogelijk was. Bij een besluit over een rijbewijs of een erkenning telt het recht zoals dat gold toen de aanvraag werd gedaan of toen de gedraging plaatsvond. Een bepaling als deze markeert daarmee het begin van de tijdlijn waarop die vraag wordt beantwoord.

Een voorbeeld. Iemand vraagt zich af of een bepaalde verplichting al gold toen hij een aantal jaren geleden een voertuig op naam zette. Dat antwoord staat niet in dit artikel zelf, maar volgt uit de invoeringswetgeving en uit de inwerkingtredingsbepaling van de wijziging waarmee die verplichting is ingevoerd. Dit artikel zelf gaat alleen over de oorspronkelijke invoering van de wet; voor latere wijzigingen staat de inwerkingtreding in de wijzigingswet en de bijbehorende besluiten.

In de praktijk

Slotbepalingen als deze worden zelden gelezen, maar zij bepalen wel de geldigheid van alles wat ervoor staat. Wie een oudere zaak beoordeelt, doet er goed aan te controleren welke versie van een artikel destijds van kracht was. Officiële publicaties van wetteksten laten die versies zien, met de bijbehorende data.

• Niet in de wet zelf. De invoering is bij afzonderlijke wet geregeld.
• Per onderdeel. Delen van de wet konden op eigen momenten ingaan.
• Altijd met overgangsrecht. Oude documenten en besluiten behouden hun waarde.