- Het is een ieder verboden een voertuig te besturen, als bestuurder te doen besturen of als begeleider op te treden, terwijl hij verkeert onder zodanige invloed van een stof, waarvan hij weet of redelijkerwijs moet weten, dat het gebruik daarvan - al dan niet in combinatie met het gebruik van een andere stof - de rijvaardigheid kan verminderen, dat hij niet tot behoorlijk besturen of tot behoorlijk te begeleiden in staat moet worden geacht.
- Het is een ieder verboden een voertuig te besturen, als bestuurder te doen besturen of als begeleider op te treden na zodanig gebruik van alcoholhoudende drank, dat: a. het alcoholgehalte in zijn adem bij een onderzoek hoger blijkt te zijn dan 220 microgram alcohol per liter uitgeademde lucht, dan wel b. het alcoholgehalte in zijn bloed bij een onderzoek hoger blijkt te zijn dan 0,5 milligram alcohol per milliliter bloed.
- In afwijking van het tweede lid is het de bestuurder van een motorrijtuig voor het besturen waarvan een rijbewijs is vereist, verboden dat motorrijtuig te besturen of als bestuurder te doen besturen na zodanig gebruik van alcoholhoudende drank, dat: a. het alcoholgehalte van zijn adem bij een onderzoek hoger blijkt te zijn dan 88 microgram alcohol per liter uitgeademde lucht, dan wel b. het alcoholgehalte van zijn bloed bij een onderzoek hoger blijkt te zijn dan 0,2 milligram per milliliter bloed, indien: 1° sedert de datum waarop hem voor de eerste maal een rijbewijs voor de categorie AM of T is afgegeven nog geen zeven jaren zijn verstreken en hij op het tijdstip van afgifte van dat rijbewijs de leeftijd van achttien jaar nog niet heeft bereikt, 2°. sedert de datum waarop hem voor het eerst een rijbewijs is afgegeven nog geen vijf jaren zijn verstreken en hij op het tijdstip van afgifte van dat rijbewijs de leeftijd van ten minste achttien jaar heeft bereikt, dan wel 3°. indien sedert de datum waarop hem voor het eerst een rijbewijs voor de categorie B is afgegeven nog geen vijf jaren zijn verstreken en hij op het tijdstip van afgifte van het rijbewijs voor de categorie B nog niet de leeftijd van achttien jaar heeft bereikt, ongeacht of hij op dat tijdstip van afgifte van het rijbewijs voor de categorie B al in het bezit was van een rijbewijs voor de categorie AM of T.
- Het derde lid is van overeenkomstige toepassing op een ieder die zonder dat aan hem een rijbewijs is afgegeven een motorrijtuig bestuurt voor het besturen waarvan een rijbewijs vereist is.
- Het is een ieder verboden een voertuig te besturen, als bestuurder te doen besturen of als begeleider op te treden na gebruik van een of meer van de bij algemene maatregel van bestuur aangewezen stoffen als bedoeld in het eerste lid, waardoor het gehalte in zijn bloed van de bij de stof vermelde meetbare stof, of in geval van gebruik van meer stoffen als bedoeld in het eerste lid die bij algemene maatregel van bestuur aangewezen zijn als groep, het totale gehalte in zijn bloed van de bij die stoffen vermelde meetbare stoffen, bij een onderzoek hoger blijkt te zijn dan de daarbij vermelde grenswaarde. Indien een van de bij algemene maatregel van bestuur aangewezen stoffen of alcohol in combinatie wordt gebruikt met een of meer andere van deze aangewezen stoffen of met een van de stoffen als bedoeld in het eerste lid die niet bij deze algemene maatregel van bestuur zijn aangewezen, geldt voor iedere aangewezen stof of alcohol afzonderlijk een bij algemene maatregel van bestuur vast te stellen grenswaarde. Die grenswaarde is gelijk aan de laagst meetbare hoeveelheid van die stof of alcohol die niet op natuurlijke wijze in het bloed aanwezig kan zijn.
- Het is verboden een motorrijtuig als bestuurder te doen besturen door een persoon waarvan men weet of redelijkerwijs moet weten dat deze verkeert in een toestand als in het eerste, tweede, derde of vijfde lid is omschreven.
- Voor de toepassing van het derde lid wordt onder een rijbewijs mede verstaan een rijbewijs, afgegeven door het daartoe bevoegde gezag buiten Nederland en wordt voor de toepassing van het derde lid, aanhef en onderdelen 1° en 3°, met een rijbewijs voor de categorie AM of T gelijk gesteld een rijbewijs voor de categorie A1, afgegeven door het daartoe bevoegde gezag in een andere lidstaat van de Europese Unie, een andere staat die partij is bij de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte of Zwitserland aan een persoon die op het tijdstip van afgifte nog niet de leeftijd van achttien jaar had bereikt.
Artikel 8 WVW 1994: Rijden onder invloed
Rijden onder invloed
Wettekst
Toelichting
Artikel 8 WVW 1994 is de kernbepaling over rijden onder invloed. Het verbiedt niet alleen het besturen van een voertuig na gebruik van alcohol of drugs, maar ook het laten besturen door een ander en het optreden als begeleider. De wet werkt met twee sporen naast elkaar: een open norm over de toestand waarin iemand verkeert, en harde grenswaarden die bij een onderzoek worden gemeten.
De open norm van het eerste lid
Het eerste lid verbiedt rijden onder zodanige invloed van een stof dat iemand niet tot behoorlijk besturen of begeleiden in staat moet worden geacht, terwijl hij weet of moet weten dat die stof de rijvaardigheid kan verminderen. Het gaat dus niet alleen om alcohol en drugs, maar ook om medicijnen met zo'n werking, en uitdrukkelijk ook om combinaties van stoffen. Hier is geen meetwaarde nodig: de vaststelling berust op de toestand van de bestuurder.
De alcoholgrenzen
Daarnaast kent de wet vaste waarden. Wie ze overschrijdt is in overtreding, ongeacht hoe hij eruitzag of reed.
- Algemene grens — meer dan 220 microgram alcohol per liter uitgeademde lucht, of meer dan 0,5 milligram alcohol per milliliter bloed.
- Lagere grens — meer dan 88 microgram per liter uitgeademde lucht of meer dan 0,2 milligram per milliliter bloed, voor bestuurders van een motorrijtuig waarvoor een rijbewijs nodig is die nog niet lang rijbewijshouder zijn.
- Wie daaronder valt — kort gezegd houders van een rijbewijs voor bromfiets of trekker die het voor hun achttiende kregen, gedurende zeven jaar, en wie zijn eerste rijbewijs korter dan vijf jaar heeft; de wet werkt dat per situatie uit.
- Zonder rijbewijs — wie rijdt zonder dat hem ooit een rijbewijs is afgegeven, valt onder dezelfde lagere grens.
Buitenlandse rijbewijzen tellen mee bij de vraag hoelang iemand al rijbewijshouder is; het zevende lid regelt dat, ook voor bepaalde in de Europese Unie, de Europese Economische Ruimte of Zwitserland afgegeven rijbewijzen.
Hoe de meting tot stand komt
Of een grenswaarde is overschreden, wordt vastgesteld met een ademanalyse of een bloedonderzoek, en als dat niet lukt met een urineonderzoek. Hoe die onderzoeken moeten verlopen, is in lagere regelgeving tot in detail voorgeschreven, met waarborgen voor de betrokkene. Volgens vaste rechtspraak van de Hoge Raad telt een meting alleen als die voorschriften strikt zijn gevolgd: is een waarborg geschonden, dan kan de uitslag in beginsel niet als bewijs dienen. Wie zelf weigert mee te werken, kan zich in de regel niet achteraf op zulke gebreken beroepen; die weigering is bovendien op zichzelf strafbaar.
Drugs in het verkeer
Het vijfde lid werkt hetzelfde principe uit voor drugs. Bij algemene maatregel van bestuur worden stoffen aangewezen met daarbij een grenswaarde voor een meetbare stof in het bloed. Wordt die waarde bij onderzoek overschreden, dan is het verbod overtreden. Voor het gebruik van meerdere aangewezen stoffen tegelijk, of van zo'n stof samen met alcohol, geldt een strengere systematiek: dan geldt per stof een grenswaarde die gelijk is aan de laagst meetbare hoeveelheid die niet van nature in het bloed kan voorkomen. Voor combinatiegebruik gelden dus strengere grenzen dan voor gebruik van één middel.
Ook wie zijn voertuig uit handen geeft
Het zesde lid richt zich tot een ander dan de bestuurder: het is verboden een motorrijtuig te laten besturen door iemand van wie je weet of moet weten dat hij in een van de verboden toestanden verkeert. De eigenaar die zijn sleutels afgeeft aan een gast die duidelijk te veel heeft gedronken, is daarmee zelf strafbaar. De begeleider wordt door de wet genoemd in het eerste, het tweede en het vijfde lid; de lagere grens voor beginnende bestuurders is alleen gericht tot wie zelf bestuurt of laat besturen.
In de praktijk
Naast de strafzaak loopt een tweede spoor. De politie kan het rijbewijs invorderen op grond van artikel 164 WVW 1994, en er kan een melding volgen die het CBR aanleiding geeft tot een onderzoek naar de rijgeschiktheid of rijvaardigheid langs de weg van artikel 130 WVW 1994 en artikel 131 WVW 1994. Die bestuursrechtelijke maatregelen staan los van de vraag of de strafrechter uiteindelijk veroordeelt, en worden vaak eerder voelbaar. Wie medicijnen gebruikt die de rijvaardigheid kunnen beïnvloeden, doet er goed aan dat met de arts of apotheker te bespreken; ook dan geldt de norm van het eerste lid.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Wanneer verkeert iemand onder zodanige invloed van een stof?
Beslissend is of de bestuurder zo onder invloed van de stof was dat hij niet tot behoorlijk besturen in staat moest worden geacht. De Hoge Raad brengt zijn eerdere rechtspraak samen: niet nodig is dat de bestuurder feitelijk gevaarlijk of onaangepast reed, dat hij afwijkend rijgedrag of uiterlijke kenmerken vertoonde, of dat zijn kans op een ongeluk duidelijk hoger lag. Het komt erop aan of kan worden aangenomen dat een gemiddelde bestuurder in de vastgestelde omstandigheden niet meer behoorlijk kon rijden, en of daaruit een ernstig vermoeden volgt dat dat ook voor deze bestuurder gold. Het cassatieberoep van het openbaar ministerie is verworpen.
-
Moet het alcoholgehalte uit een onderzoek blijken?
Wie wordt vervolgd wegens een te hoog alcoholgehalte in het bloed kan alleen worden veroordeeld als die overschrijding blijkt uit een onderzoek van het bloed zoals het tweede lid, onder b, dat bedoelt. Het hof had de uitslag van het bloedonderzoek van het bewijs uitgesloten, maar toch bewezen verklaard dat het alcoholgehalte bij een onderzoek boven de grens lag. Daarmee heeft het hof de grondslag van de tenlastelegging verlaten. De Hoge Raad vernietigt de uitspraak en wijst de zaak terug naar het hof.
-
Wanneer is er 'een onderzoek' naar drugs in het bloed?
Van een onderzoek in de zin van het vijfde lid is alleen sprake als de waarborgen zijn nageleefd waarmee de wetgever dat onderzoek heeft omringd om de betrouwbaarheid van de uitkomst te verzekeren. Tot die waarborgen hoort het voorschrift dat het bloedmonster na de afname zo spoedig mogelijk naar een geaccrediteerd laboratorium wordt gezonden. Of dat in een concreet geval zo spoedig mogelijk is gebeurd, moet de feitenrechter beoordelen; dat de beschikbare gegevens ook een andere bewijsbeslissing zouden toelaten, maakt een vrijspraak nog niet ontoereikend gemotiveerd. Het cassatieberoep van het openbaar ministerie tegen de vrijspraak is verworpen.
-
Wat betekent rijden 'zonder rijbewijs' in artikel 8?
Het vierde lid ziet op wie rijdt zonder dat aan hem ooit een rijbewijs is afgegeven. De Hoge Raad leidt uit de wetsgeschiedenis af dat de latere formulering van dat lid slechts een verduidelijking van de oudere tekst is en legt het bestanddeel in die zin uit. Wie wel een rijbewijs heeft gehad maar van wie het ongeldig is verklaard, rijdt dus niet zonder rijbewijs in de zin van dit artikel. De Hoge Raad vernietigt de bewezenverklaring op dit onderdeel, spreekt de verdachte daarvan vrij en past de kwalificatie aan.
-
Zijn rijden onder invloed en rijden zonder rijbewijs hetzelfde feit?
De Hoge Raad zet het verbod op rijden onder invloed naast de rijbewijsplicht. Bij artikel 8 staat de bescherming van de verkeersveiligheid voorop, terwijl bij artikel 107 het beschermde belang vooral de bescherming van het openbaar gezag is. Ook de gedragingen verschillen sterk: het ene verbod ziet op rijden na drankgebruik, het andere op rijden zonder dat een rijbewijs is afgegeven. Daarom is geen sprake van hetzelfde feit en kon voor beide feiten worden vervolgd; het cassatieberoep wordt verworpen.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.