Artikel 169 WVW 1994: Bestuursdwang door de minister

Niet elke overtreding hoeft via het strafrecht te lopen. Dit artikel opent de bestuursrechtelijke weg: de minister kan een last onder bestuursdwang opleggen om verplichtingen en verboden af te dwingen die uit deze wet voortvloeien of uit de Europese regels over de goedkeuring van motorvoertuigen, het markttoezicht en de eisen aan banden.

Wat een last onder bestuursdwang is

Een last onder bestuursdwang is een schriftelijk bevel om een overtreding te beëindigen of ongedaan te maken, met de aankondiging dat het bestuursorgaan het anders zelf doet, op kosten van de overtreder. De algemene regels daarover staan in de Algemene wet bestuursrecht: er geldt een begunstigingstermijn, de last moet duidelijk zijn en tegen de beschikking staan bezwaar en beroep open. Dit artikel voegt daar alleen de bevoegdheid aan toe; de spelregels komen uit het bestuursrecht.

Waarvoor de bevoegdheid geldt

De reikwijdte is breed. Zij omvat alles wat bij of krachtens deze wet is voorgeschreven, en daarnaast de verplichtingen uit de Europese regelgeving over voertuiggoedkeuring, markttoezicht en banden. Daarmee sluit de bevoegdheid aan op het markttoezicht van artikel 158a WVW 1994: wat daar wordt geconstateerd, kan hier worden afgedwongen. Denk aan het uit de handel nemen van producten die niet aan de goedkeuringseisen voldoen, of aan het herstellen van een situatie die in strijd is met de voorschriften.

Bestuursdwang bij een bevel langs de weg

Het tweede lid regelt iets heel anders en veel concreters. De ambtenaar die op grond van artikel 160 WVW 1994 een bevel heeft gegeven ter bescherming van de belangen die bij het verkeer spelen, is zelf bevoegd tot een last onder bestuursdwang om dat bevel af te dwingen. Zo kan een bevel om niet verder te rijden feitelijk worden geëffectueerd, en niet alleen achteraf strafrechtelijk worden afgedaan.

Een voorbeeld. Bij een controle blijkt de lading van een vrachtwagen zo slecht gezekerd dat doorrijden onverantwoord is. De ambtenaar beveelt de rit te staken tot de lading deugdelijk is vastgezet. Wordt dat bevel genegeerd, dan kan hij de naleving met bestuursdwang afdwingen. De kosten die daarmee gemoeid zijn, kunnen op de overtreder worden verhaald.

Verhouding tot straf en boete

Bestuursdwang is geen straf, maar herstel: het doel is de onrechtmatige toestand te beëindigen. Daarnaast kan de bestuurlijke boete van paragraaf 2 van dit hoofdstuk aan de orde zijn, en kan een feit ook strafrechtelijk worden vervolgd. Naast de minister zijn ook andere organen bevoegd: artikel 169a WVW 1994 wijst de Dienst Wegverkeer aan voor een aantal onderwerpen, en artikel 170 WVW 1994 geeft het college van burgemeester en wethouders de bevoegdheid rond voertuigen die op de weg staan.

• Herstel, geen straf. Doel is beëindiging van de overtreding.
• Kosten voor de overtreder. Wie niet zelf handelt, betaalt het optreden.
• Bezwaar en beroep. De gewone bestuursrechtelijke rechtsbescherming geldt.