← Terug 176 · Straffen voor de misdrijven uit deze wet Verder 178 · Misdrijven en overtredingen onderscheiden →

Artikel 177 WVW 1994: Straffen voor de overtredingen

Straffen voor de overtredingen

Wettekst

  1. Overtreding van de artikelen 5 en 107, eerste en tweede lid, wordt gestraft met hechtenis van ten hoogste zes maanden of geldboete van de derde categorie.
  2. Overtreding van: a. de artikelen 9, achtste lid, 10, eerste lid, 12, eerste lid, 32, 36, eerste tot en met vijfde lid, 40, eerste lid, 47, 48, zevende lid, 60, eerste en tweede lid, 70i, eerste tot en met derde lid, 71, eerste lid, en de krachtens het tweede lid van dat artikel genoemde artikelen van een EU- harmonisatieverordening in verband met de goedkeuring van motorvoertuigen, 72, eerste en tweede lid, 110, 110b, 111a, tweede, derde en zevende lid, 119, vierde lid, 120, derde lid, 123b, vierde lid, 124, vierde lid, 124a, derde lid, 130, tweede lid, 132, vijfde lid, 149aa, eerste lid, 150, tweede lid, 151c, eerste lid, 151ic, derde lid, 151id, derde lid, 151ii, vierde lid, artikel 151ij, tweede lid, 160, 164, eerste lid, 165, eerste lid, 166, eerste lid, b. het bepaalde ingevolge de artikelen 52c, derde lid, 70i, vierde lid en artikel 131, tweede lid, onderdeel b, c. de in artikel 4, tweede en vijfde lid, bedoelde regels voor zover niet begrepen in artikel 176, vierde lid, en d. het bepaalde krachtens deze wet, voor zover die overtreding uitdrukkelijk als strafbaar feit is aangemerkt, wordt gestraft met hechtenis van ten hoogste twee maanden of geldboete van de tweede categorie.
  3. Overtreding van artikel 4aui wordt gestraft met geldboete van de derde categorie.

Toelichting

Waar artikel 176 WVW 1994 de misdrijven bestraft, gaat dit artikel over de lichtere feiten: de overtredingen. De straffen bestaan uit hechtenis of een geldboete, en zijn verdeeld over drie niveaus. Bij overtredingen hoeft geen opzet te worden bewezen; het gaat om het overtreden van de norm zelf.

Zes maanden hechtenis

Het zwaarste niveau geldt voor twee bepalingen: artikel 5 WVW 1994, het verbod om zich zo te gedragen dat gevaar op de weg wordt veroorzaakt of het verkeer wordt gehinderd, en artikel 107 WVW 1994, dat verlangt dat de bestuurder van een motorrijtuig over een geldig rijbewijs voor de juiste categorie beschikt. Daarop staat ten hoogste zes maanden hechtenis of een geldboete van de derde categorie. Dat artikel 5 WVW 1994 hier staat, is opvallend: het is de vangnetbepaling voor gevaarlijk gedrag waarvoor geen specifieke verkeersregel bestaat.

Twee maanden hechtenis

Het tweede niveau, ten hoogste twee maanden hechtenis of een geldboete van de tweede categorie, geldt voor een lange reeks bepalingen. Daartoe behoren onder meer het verbod om op de weg een wedstrijd met voertuigen te houden of daaraan deel te nemen, de plicht om aanwijzingen van bevoegde personen op te volgen, de eis dat het kenteken behoorlijk zichtbaar aanwezig is, de verplichtingen rond keuring en registratie, de plichten om een rijbewijs in te leveren wanneer de wet dat voorschrijft, de plicht om bij een controle te stoppen en documenten te tonen uit artikel 160 WVW 1994, de plicht het rijbewijs af te geven bij een vordering op grond van artikel 164 WVW 1994, en de plicht van de eigenaar of houder om na een misdrijf de bestuurder bekend te maken uit de artikelen 165 en 166 WVW 1994.

Onder hetzelfde niveau valt ook een restcategorie: alles wat krachtens deze wet is bepaald, voor zover de overtreding daarvan uitdrukkelijk als strafbaar feit is aangemerkt. Zo kunnen regels uit uitvoeringsbesluiten strafrechtelijk worden gehandhaafd zonder dat de wet zelf telkens moet worden aangepast.

Alleen een geldboete

Voor één feit is geen hechtenis mogelijk. Op overtreding van artikel 4aui WVW 1994, het wekken van de indruk over een erkenning of bevoegdheid te beschikken zonder die te hebben, staat een geldboete van de derde categorie. Datzelfde gedrag kan ook bestuursrechtelijk worden aangepakt, met een bestuurlijke boete of met bestuursdwang.

Een voorbeeld. Een bestuurder rijdt met een kentekenplaat die zo vervuild is dat het kenteken niet leesbaar is en negeert vervolgens het stopteken van een opsporingsambtenaar. Dat zijn twee overtredingen uit dit artikel, elk met een eigen maximum. Het merendeel van dit soort feiten wordt in de praktijk afgedaan met een boete en komt niet bij de rechter, maar de wettelijke maxima blijven de bovengrens.

In de praktijk

Voor veel van deze feiten geldt dat de sanctie niet alleen financieel is. Bij een aantal overtredingen kan de rechter op grond van artikel 179 WVW 1994 daarnaast de rijbevoegdheid ontzeggen. En omdat het om overtredingen gaat, is artikel 178 WVW 1994 van belang voor de vraag hoe de zaak strafrechtelijk wordt behandeld.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

  1. Welke straf staat op een overtreding van een uitvoeringsbesluit?

    Hoge Raad · 2026-10-06 · ECLI:NL:HR:2026:1577

    De Hoge Raad merkt ambtshalve op welk strafmaximum geldt voor een feit dat niet in de wet zelf maar in een uitvoeringsbesluit strafbaar is gesteld. Op grond van artikel 177 lid 2, aanhef en onder d en slot, in samenhang met het betrokken besluit kan voor zo'n feit ten hoogste twee maanden hechtenis of een geldboete van de tweede categorie worden opgelegd. De door het hof opgelegde geldboete van 500 euro bleef binnen dat maximum, zodat er geen reden was de straf te verlagen. Het beroep wordt verworpen.

  2. Staat cassatie open tegen een verkeersovertreding?

    Hoge Raad · 2022-06-28 · ECLI:NL:HR:2022:968

    De Hoge Raad stelt vast dat rijden zonder het vereiste rijbewijs (artikel 107 lid 2) op grond van artikel 177 lid 1 in samenhang met artikel 178 lid 2 een overtreding is. Omdat het hof voor dat feit had bepaald dat geen straf of maatregel werd opgelegd, staat tegen die beslissing op grond van het Wetboek van Strafvordering geen cassatieberoep open. De Hoge Raad kan het beroep voor dat feit daarom niet in behandeling nemen; over het andere feit beslist hij wel.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

← Terug 176 · Straffen voor de misdrijven uit deze wet Verder 178 · Misdrijven en overtredingen onderscheiden →