Artikel 176 WVW 1994: Straffen voor de misdrijven uit deze wet

Dit artikel is de strafmaatbepaling voor de zwaardere verboden van de Wegenverkeerswet, met uitzondering van het ongeval door schuld waarvoor artikel 175 WVW 1994 geldt. Het werkt met vier niveaus, die aflopen van twee jaren gevangenisstraf tot drie maanden. Welk niveau geldt, hangt af van het overtreden verbod en niet van de gevolgen in het concrete geval.

Het zwaarste niveau

Bovenaan staat overtreding van artikel 5a WVW 1994: opzettelijk zo rijden dat de verkeersregels ernstig worden geschonden terwijl daarvan levensgevaar of gevaar voor zwaar lichamelijk letsel te duchten is. Daarop staat ten hoogste twee jaren gevangenisstraf of een geldboete van de vierde categorie. Kenmerkend is dat er geen ongeval hoeft te zijn gebeurd; het gevaar volstaat.

Een jaar gevangenisstraf

Op het tweede niveau staat ten hoogste een jaar gevangenisstraf of een geldboete van de vierde categorie. Daaronder vallen het rijden onder invloed van artikel 8 WVW 1994, het verlaten van de plaats van een ongeval in de gevallen van artikel 7 WVW 1994 die de wet hier noemt, het rijden terwijl de rijbevoegdheid is ontzegd of het rijbewijs niet geldig is op grond van artikel 9 WVW 1994, en het manipuleren van de tellerstand van een motorrijtuig, verboden in artikel 70m WVW 1994.

De lagere niveaus

Voor een aantal onderdelen van artikel 41 WVW 1994, dat zich richt tegen het onherkenbaar maken en misbruiken van kentekens, geldt ten hoogste zes maanden gevangenisstraf en een geldboete van de derde categorie, of een van beide straffen. Op artikel 11 WVW 1994, het opzettelijk en wederrechtelijk gebruiken van andermans motorrijtuig op de weg, staat ten hoogste zes maanden gevangenisstraf of een geldboete van de derde categorie.

Het laagste niveau is drie maanden gevangenisstraf of een geldboete van de derde categorie. Daaronder valt een reeks feiten van uiteenlopende aard: het overige geval van artikel 7 WVW 1994, twee onderdelen van artikel 41 WVW 1994, het doen van opzettelijk onjuiste opgaven voor een inschrijving en tenaamstelling in het kentekenregister of voor een rijbewijs of een getuigschrift van vakbekwaamheid, het misbruiken van een kentekenbewijs of een keuringsbewijs dat voor een ander voertuig is afgegeven, het rijden ondanks een rijverbod van artikel 162 WVW 1994, het niet meewerken aan een adem- of bloedonderzoek na een bevel op grond van artikel 163 WVW 1994, en het overtreden van een verbod op het gebruik van verlichting.

Een voorbeeld. Iemand rijdt met te veel alcohol op en weigert daarna mee te werken aan het onderzoek. Dat zijn twee feiten met een eigen strafmaximum: het rijden onder invloed op het tweede niveau, de weigering op het laagste. Daarnaast is in beide gevallen de invordering van het rijbewijs op grond van artikel 164 WVW 1994 aan de orde en kan de rechter een ontzegging opleggen.

In de praktijk

De maxima in dit artikel zeggen weinig over wat er daadwerkelijk wordt opgelegd; zij begrenzen de ruimte van de rechter en de officier van justitie. Wat de betrokkene meestal het hardst raakt, is niet de geldboete maar de ontzegging van de rijbevoegdheid uit artikel 179 WVW 1994 en de bestuursrechtelijke gevolgen voor het rijbewijs. Alle feiten uit dit artikel zijn misdrijven; artikel 178 WVW 1994 zegt dat met zoveel woorden.