Artikel 4j WVW 1994: Samenstelling van de raad van toezicht

Artikel 4j WVW 1994 beschrijft hoe de raad van toezicht van de Dienst Wegverkeer is samengesteld en wie over de leden gaat. De raad telt vijf leden, de voorzitter meegerekend. De minister benoemt hen, kan hen schorsen en kan hen ontslaan. Bij de benoeming van de voorzitter wordt de raad zelf gehoord. De leden zitten er op persoonlijke titel en handelen zonder last of ruggespraak.

Vijf leden, één voorzitter

Anders dan bij de directie noemt de wet hier een vast aantal en geen bovengrens. De raad bestaat uit vijf personen, waarvan er één voorzitter is. Een vast aantal maakt de besluitvorming voorspelbaar en voorkomt dat het toezicht sterker of zwakker wordt door het aantal stoelen te veranderen.

Benoemen, schorsen en ontslaan

Alle drie de bevoegdheden liggen bij de minister. Dat past bij een zelfstandig bestuursorgaan: de dienst werkt op afstand van het ministerie, maar de personele samenstelling van het interne toezicht wordt niet aan de dienst zelf overgelaten. Voor de voorzitter geldt een extra stap. Die wordt benoemd nadat de raad van toezicht is gehoord, zodat de raad zich over de voorgenomen keuze kan uitspreken. Horen is niet hetzelfde als instemmen: het advies bindt de minister niet.

Op persoonlijke titel

• Geen afvaardiging — een lid zit er niet namens een branche, een bedrijf of een bestuursorgaan.
• Geen instructies — zonder last betekent dat niemand het lid kan opdragen hoe hij moet stemmen.
• Geen ruggespraak — het lid hoeft en behoort zijn standpunt niet eerst met een achterban af te stemmen.

De raad houdt toezicht op een dienst die beslist over goedkeuringen, registraties en erkenningen; daar hangen commerciële belangen aan. Zou een lid als vertegenwoordiger van een belang optreden, dan zou het toezicht die belangen gaan volgen in plaats van de taak van de dienst. De persoonlijke titel en het verbod op last en ruggespraak beschermen daartegen.

Een voorbeeld

Een raadslid met een achtergrond in de voertuigbranche krijgt van een brancheorganisatie het verzoek om binnen de raad een bepaald standpunt over keuringstarieven te verdedigen. Dat verzoek kan hij niet als opdracht behandelen: hij weegt de zaak zelf en beslist zonder ruggespraak. Ontstaat er een belang dat zijn onbevangen oordeel raakt, dan hoort hij zich van de behandeling te onthouden.

In de praktijk

Voor bedrijven en burgers is dit artikel geen route om invloed uit te oefenen op een besluit dat hen raakt; daarvoor bestaan bezwaar en beroep. Het bepaalt wel de kwaliteit van het toezicht op de dienst als geheel. Wat de raad met die positie doet, blijkt uit de taken die de wet hem verder toebedeelt en uit de verantwoording die de directie volgens artikel 4i WVW 1994 moet afleggen.