Boek 10 Artikel 117 (10:117 BW)

De titel over corporaties gaat over de vraag welk recht een vennootschap, vereniging of stichting beheerst wanneer die met meer dan één land te maken heeft. Voordat die vraag kan worden beantwoord, moet duidelijk zijn waarover het gaat. Artikel 10:117 BW geeft twee omschrijvingen die het bereik van de hele titel bepalen: een van het begrip corporatie en een van het begrip functionaris.

Wat onder een corporatie valt

De wet noemt eerst een reeks bekende vormen: de vennootschap, de vereniging, de coöperatie, de onderlinge waarborgmaatschappij en de stichting. Daarna volgt een open slot: ook ieder ander lichaam en samenwerkingsverband dat als zelfstandige eenheid of organisatie naar buiten optreedt. Door dat slot is de reeks niet uitputtend. Het woord samenwerkingsverband laat bovendien zien dat de titel niet beperkt is tot rechtspersonen; ook een verband dat naar zijn eigen recht geen rechtspersoon is, kan eronder vallen. De maatstaf is telkens het optreden naar buiten als eenheid, niet de naam of het etiket dat het eigen recht aan de vorm geeft.

• Kijk of de eenheid onder eigen naam tegenover derden optreedt.
• Kijk of er een eigen organisatie is die namens haar handelt.

- Een vorm uit een ander land die hier geen tegenhanger heeft, is daarmee niet uitgesloten.

Wie functionaris is

Een functionaris is iemand die geen orgaan van de corporatie is, maar die volgens het op de corporatie toepasselijke recht en haar statuten of samenwerkingsovereenkomst wel bevoegd is haar te vertegenwoordigen. Denk aan een figuur die in een buitenlands stelsel bestaat en die naar buiten toe bindend kan optreden zonder tot het bestuur te behoren. Door zo iemand apart te benoemen, kan de titel verderop ook over zijn bevoegdheid en aansprakelijkheid iets zeggen.

Een voorbeeld met twee landen

Een onderneming die naar het recht van Engeland is opgericht doet zaken in Nederland en laat zich hier vertegenwoordigen door iemand die volgens de Engelse statuten bevoegd is, zonder bestuurder te zijn. Voor deze titel is die onderneming een corporatie en is die persoon een functionaris. De vraag of hij de vennootschap kan binden, wordt daarna beantwoord aan de hand van het recht dat de vennootschap beheerst.

In de praktijk

Voor wie zaken doet met een buitenlandse partij is de praktische les eenvoudig: kijk niet naar de naam van de rechtsvorm, maar naar wat zij is en wie namens haar mag tekenen. Vraag om de statuten en om een actueel uittreksel uit het buitenlandse register. Deze definities lossen zelf geen enkel geschil op, maar zij bepalen wel of de regels van deze titel op uw wederpartij van toepassing zijn.