Boek 10 Artikel 109 (10:109 BW)

Rechterlijke erkenning van een adoptie in het land van het kind

Een buitenslands gegeven beslissing waarbij een adoptie tot stand is gekomen en die is uitgesproken door een ter plaatse bevoegde autoriteit van de staat waar het kind zowel ten tijde van het verzoek tot adoptie als ten tijde van de uitspraak zijn gewone verblijfplaats had, terwijl de adoptiefouders hun gewone verblijfplaats in Nederland hadden, wordt erkend indien: a. de bepalingen van de Wet opneming buitenlandse kinderen ter adoptie in acht zijn genomen, b. de erkenning van de adoptie in het kennelijk belang van het kind is, en c. erkenning niet op een grond, bedoeld in artikel 108 lid 2 of lid 3 van dit Boek, zou worden onthouden.
Een adoptie als bedoeld in lid 1 wordt slechts erkend indien de rechter heeft vastgesteld dat aan de in dat lid genoemde voorwaarden voor erkenning is voldaan. Toepasselijk is de procedure van artikel 26 van Boek 1 .
De rechter die vaststelt dat aan de voorwaarden voor erkenning van de adoptie is voldaan, geeft ambtshalve een last tot toevoeging van een latere vermelding van de adoptie aan de daarvoor in aanmerking komende akte van de burgerlijke stand. De artikelen 25 lid 5, 25c lid 3 en 25g lid 2 van Boek 1 zijn van overeenkomstige toepassing.

Toelichting

Bij interlandelijke adoptie is de klassieke situatie dat de adoptiefouders in Nederland wonen en het kind in zijn herkomstland. Wordt de adoptie dan door een autoriteit in dat herkomstland uitgesproken, dan gaat de erkenning hier niet vanzelf. Artikel 10:109 BW zet er een rechterlijke toets tussen, met drie voorwaarden die vooral bedoeld zijn om het kind te beschermen tegen adoptie buiten de gecontroleerde weg om.

Voor welke gevallen dit geldt

Het artikel ziet op de adoptie die is uitgesproken door een ter plaatse bevoegde autoriteit van het land waar het kind zowel bij het verzoek als bij de uitspraak zijn gewone verblijfplaats had, terwijl de adoptiefouders in Nederland woonden. Precies bij die verdeling ontbreekt de band tussen de ouders en het land van de uitspraak, en dat is de reden dat de wet hier meer waarborgen eist dan bij een gezin dat samen in het buitenland woonde.

Drie voorwaarden

De erkenning is aan drie eisen gebonden, die naast elkaar staan en alle drie moeten zijn vervuld.

De regels van de Wet opneming buitenlandse kinderen ter adoptie moeten in acht zijn genomen.
De erkenning moet kennelijk in het belang van het kind zijn.

- Er mag geen weigeringsgrond zijn zoals die bij artikel 10:108 BW is omschreven.

De rechter komt eraan te pas

Anders dan bij erkenning van rechtswege moet een rechter vaststellen dat aan die voorwaarden is voldaan; zonder die vaststelling wordt de adoptie hier niet erkend. Daarvoor geldt de procedure die Boek 1 kent voor verzoeken die de registers van de burgerlijke stand raken. Stelt de rechter vast dat het goed zit, dan geeft hij uit zichzelf opdracht om de adoptie als latere vermelding aan de juiste akte van de burgerlijke stand toe te voegen, zodat de nieuwe situatie ook uit de registers blijkt.

Een voorbeeld met twee landen

Een echtpaar in Utrecht adopteert een kind dat woont in een land dat niet bij het Haags Adoptieverdrag 1993 is aangesloten, en de adoptie wordt daar uitgesproken terwijl de ouders in Nederland blijven wonen. Voor erkenning hier is een gang naar de Nederlandse rechter nodig, die nagaat of de voorgeschreven bemiddelings- en toestemmingsregels zijn gevolgd en of erkenning duidelijk in het belang van dit kind is. Pas daarna komt de adoptie in de registers terecht.

In de praktijk

Bewaar het volledige dossier: de beginseltoestemming, de bemiddelingsstukken, het onderzoek naar de situatie van het kind en de buitenlandse uitspraak, met vertalingen. Wie de voorgeschreven weg niet heeft gevolgd, loopt hier tegen een muur op, en dat is ook de bedoeling van de regeling. De vraag of het kind in Nederland mag verblijven, staat hier los van en wordt door de vreemdelingenregels beantwoord.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst