Boek 10 Artikel 108 (10:108 BW)

Wanneer een buitenlandse adoptie hier zonder procedure geldt

Een buitenslands gegeven beslissing waarbij een adoptie tot stand is gekomen, wordt in Nederland van rechtswege erkend indien zij is uitgesproken door: a. een ter plaatse bevoegde autoriteit van de staat waar de adoptiefouders en het kind zowel ten tijde van het verzoek tot adoptie als ten tijde van de uitspraak hun gewone verblijfplaats hadden; of b. een ter plaatse bevoegde autoriteit van de staat waar hetzij de adoptiefouders, hetzij het kind zowel ten tijde van het verzoek tot adoptie als ten tijde van de uitspraak hun gewone verblijfplaats hadden.
Aan een beslissing houdende adoptie wordt erkenning onthouden indien: a. aan die beslissing kennelijk geen behoorlijk onderzoek of behoorlijke rechtspleging is voorafgegaan, of b. in het geval, bedoeld in lid 1, onder b, de beslissing niet is erkend in de staat waar het kind, onderscheidenlijk de staat waar de adoptiefouders zowel ten tijde van het verzoek tot adoptie als ten tijde van de uitspraak hun gewone verblijfplaats hadden; of c. de erkenning van die beslissing kennelijk onverenigbaar is met de openbare orde.
Op de in lid 2, onder c, genoemde grond wordt aan een beslissing houdende adoptie in elk geval erkenning onthouden indien de beslissing kennelijk op een schijnhandeling betrekking heeft.
De erkenning van de beslissing kan, ook wanneer daarbij een Nederlander betrokken is, niet op de in lid 2, onder c, genoemde grond worden geweigerd enkel omdat daarop een ander recht is toegepast dan uit de bepalingen van afdeling 2 zou zijn gevolgd.

Toelichting

Een gezin dat in het buitenland heeft geadopteerd en naar Nederland komt, wil weten of het kind hier ook juridisch hun kind is. Voor adopties die buiten het Haags Adoptieverdrag 1993 vallen, geeft artikel 10:108 BW het antwoord. In een aantal gevallen wordt de buitenlandse beslissing hier zonder verdere procedure gevolgd, maar de wet stelt daar wel voorwaarden aan en houdt drie noodrem-gronden achter de hand.

Wanneer erkenning vanzelf gaat

De beslissing moet zijn genomen door een ter plaatse bevoegde autoriteit van een land waarmee het gezin een werkelijke band had. Dat is het geval als de adoptiefouders én het kind daar hun gewone verblijfplaats hadden, kort gezegd het land waar zij hun leven werkelijk hadden ingericht, zowel toen het verzoek werd gedaan als toen de uitspraak volgde. Ook is het genoeg als alleen de adoptiefouders of alleen het kind op beide momenten in dat land woonden.

De autoriteit moet ter plaatse bevoegd zijn geweest.
De verblijfplaats telt op twee momenten: bij het verzoek en bij de uitspraak.

- Zowel het gezin samen als één van beide kanten kan de band leveren.

Drie redenen om niet te erkennen

Erkenning blijft uit als aan de beslissing kennelijk geen behoorlijk onderzoek of behoorlijke rechtspleging is voorafgegaan. Zij blijft ook uit als de adoptie berustte op de verblijfplaats van maar één kant en het andere betrokken land de beslissing zelf niet erkent; dan zou Nederland een adoptie volgen die in het land van het kind of van de ouders geen stand houdt. En zij blijft uit als erkenning kennelijk botst met de openbare orde, waarbij de wet uitdrukkelijk zegt dat een schijnhandeling daar in elk geval onder valt.

Ander recht is geen bezwaar

Dat de buitenlandse autoriteit een ander recht heeft toegepast dan hier zou zijn gevolgd, is op zichzelf geen reden om erkenning te weigeren, ook niet als er een Nederlander bij betrokken is. De openbare orde is dus geen achterdeur om de Nederlandse regels alsnog op te leggen; het gaat om het resultaat en om de manier waarop de beslissing tot stand kwam.

Een voorbeeld met twee landen

Een echtpaar woont en werkt jarenlang in Kenia en adopteert daar een kind dat er ook woont. Verhuist het gezin later naar Nederland, dan wordt die adoptie hier in beginsel gevolgd zonder aparte procedure. Was het echtpaar echter in Nederland blijven wonen en werd het kind in Kenia geadopteerd zonder dat zij daar hun leven hadden, dan valt de zaak buiten dit artikel en komt de weg van artikel 10:109 BW in beeld.

In de praktijk

Zorg voor een volledige, vertaalde en gelegaliseerde beslissing, met stukken waaruit blijkt waar het gezin op beide peilmomenten woonde. De inschrijving bij de gemeente verloopt vlotter als die verblijfsgegevens meteen kloppen. Loopt de erkenning niet vanzelf, dan is dat geen eindpunt: er kan een rechterlijke weg openstaan, en het onderscheid tussen erkenning van de adoptie en de verblijfsrechtelijke toelating van het kind blijft daarbij overeind.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst