Boek 10 Artikel 104 (10:104 BW)

Adoptie betekent niet in elk land hetzelfde. Sommige stelsels kennen vormen die de band met de oorspronkelijke familie in stand laten, andere kennen figuren die eerder op pleegzorg of voogdij lijken. Voor de toepassing van deze titel moet daarom duidelijk zijn wat er precies met adoptie wordt bedoeld. Artikel 10:104 BW geeft die omschrijving en bakent daarmee het werkterrein van de hele titel af.

De kern van de omschrijving

Adoptie is hier de beslissing van een bevoegde autoriteit waarmee familierechtelijke betrekkingen tot stand worden gebracht tussen een minderjarig kind en twee personen samen of één persoon alleen. Drie elementen springen eruit: er moet een beslissing van een bevoegde autoriteit zijn, het gaat om een minderjarige, en het resultaat is het ontstaan van een echte familierechtelijke band. Ontbreekt een van die elementen, dan is het voor deze titel geen adoptie.

• Een beslissing van een autoriteit, niet een afspraak tussen mensen onderling.
• Een kind dat op dat moment nog minderjarig is.

- Het ontstaan van familierechtelijke betrekkingen, niet enkel verzorging of gezag.

Wat voorgaat

De omschrijving geldt onverminderd het Haags Adoptieverdrag 1993, de wet waarmee dat verdrag is uitgevoerd en de Wet opneming buitenlandse kinderen ter adoptie. Die instrumenten hebben hun eigen bereik en hun eigen eisen, en zij gaan voor. De definitie hier verdringt dus niets; zij zorgt ervoor dat de aanvullende regels van deze titel op hetzelfde verschijnsel zien als waarover de rest van het adoptierecht gaat.

Een voorbeeld met twee landen

Een echtpaar in Nederland heeft in India een beslissing verkregen waarbij het gezag over een kind aan hen is toevertrouwd, zonder dat daarmee een familierechtelijke band ontstaat. Zo'n beslissing is voor deze titel geen adoptie, hoe ingrijpend zij voor het gezin ook is. Wordt in datzelfde land wel een beslissing genomen waardoor het kind juridisch hun kind wordt, dan valt die beslissing wel binnen de omschrijving en komen de verdere regels van deze titel in beeld.

In de praktijk

Vraag bij een buitenlandse beslissing altijd door naar het rechtsgevolg, niet naar de naam die het stuk draagt. Een document met het woord adoptie erop hoeft nog geen adoptie in deze zin te zijn, en omgekeerd. Laat de beslissing volledig vertalen en let erop of daaruit blijkt dat de familierechtelijke band met de adoptiefouders is ontstaan en of het kind ten tijde van de beslissing minderjarig was. Die twee punten bepalen of deze titel u verder helpt.