Boek 10 Artikel 98 (10:98 BW)

Sommige rechtsstelsels kennen de figuur van wettiging: een kind dat buiten het huwelijk werd geboren, krijgt alsnog de volle familierechtelijke band doordat een van zijn ouders trouwt, of doordat een bevoegde autoriteit dat naderhand beslist. Meestal trouwen de beide ouders met elkaar, maar in die vorm stelt de wet die eis niet. In het Nederlandse familierecht komt de figuur niet meer voor; zij speelt hier alleen nog een rol in situaties met een buitenlandse kant. Artikel 10:98 BW wijst aan waar het antwoord op de wettigingsvraag vandaan komt.

Eerst het verdrag

De wet zet een verdrag voorop: de in 1970 te Rome tot stand gekomen Overeenkomst inzake wettiging door huwelijk (Trb. 1972, 61). Of het huwelijk van een van de ouders, of een daarna genomen beslissing van een rechter of andere bevoegde autoriteit, tot wettiging leidt, wordt in de eerste plaats aan dat verdrag getoetst. Dat sluit aan bij artikel 10:1 BW, dat bindende internationale regelingen ongemoeid laat.

Aanvullend: het recht van de verblijfplaats van het kind

Het tweede lid geeft een aanvullende grondslag voor het geval toepassing van het verdrag niet tot wettiging leidt. De familierechtelijke betrekkingen kunnen dan door wettiging worden gevestigd volgens het recht van de staat waar het kind zijn gewone verblijfplaats heeft, kort gezegd het land waar het kind zijn leven werkelijk heeft. Het tweede lid wordt dus alleen bereikt als het eerste lid geen wettiging oplevert; leidt het verdrag wel tot wettiging, dan is de vraag daarmee beantwoord.

Een grens bij een Nederlandse ouder

Het derde lid beperkt beide grondslagen. Heeft een van de ouders de Nederlandse nationaliteit, dan gelden de leden 1 en 2 niet als het huwelijk niet geldig is voltrokken in overeenstemming met de artikelen 10:30 en 10:31 BW. Een huwelijk dat naar die bepalingen geen geldig huwelijk is, kan langs deze weg dus ook geen wettiging opleveren. De geldigheid van het huwelijk is in dat geval een vraag die eerst moet worden beantwoord.

Twee landen, één peilmoment

Een stel met een kind trouwt in Italië en verhuist later naar Nederland. Voor de vraag of het kind door dat huwelijk is gewettigd, wordt gekeken naar het moment van de huwelijkssluiting in Italië, niet naar de situatie na de verhuizing. Loopt de wettiging niet via het huwelijk maar via een beslissing van een autoriteit, dan telt het moment waarop het verzoek of de vordering werd ingediend. Een latere verhuizing of nationaliteitswijziging verandert dus niets aan een reeds ontstane situatie.

In de praktijk

Voor de burgerlijke stand en voor een latere erfenis kan het veel uitmaken of een kind is gewettigd. Bewaar daarom de huwelijksakte, de geboorteakte en eventuele beslissingen van buitenlandse autoriteiten, met de data erop. Het gaat hier om het toepasselijke recht, niet om de vraag of een buitenlandse beslissing in Nederland wordt erkend; die erkenningsvraag heeft in dit boek een eigen regeling. Bestaat twijfel of het huwelijk hier geldig is, laat dat dan eerst uitzoeken, want bij een Nederlandse ouder hangt de rest daarvan af.