Artikel 10:85 BW: Pensioenverevening bij het einde van een geregistreerd partnerschap

Bij het einde van een geregistreerd partnerschap speelt niet alleen de verdeling van bezittingen, maar ook het opgebouwde pensioen. Artikel 10:85 BW wijst aan welk recht die vraag beheerst. Eindigt het partnerschap met wederzijds goedvinden of door ontbinding, dan wordt de aanspraak op een deel van het door de ander opgebouwde pensioen beoordeeld naar het recht dat hun partnerschapsvermogensregime beheerst. Daarop geldt één voorbehoud: artikel 1 lid 7 van de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding begrenst zelf hoe ver die wet reikt, en die begrenzing gaat voor. Wat zij precies inhoudt, staat in die wet; artikel 10:85 BW verwijst er alleen naar.

Aansluiting bij het vermogensregime

Het artikel brengt de pensioenvraag onder bij het recht dat ook de rest van de vermogensrechtelijke verhouding tussen de partners beheerst. Wie wil weten naar welk recht een aanspraak op het pensioen van de ander wordt beoordeeld, moet dus eerst vaststellen welk recht op het partnerschapsvermogensregime van toepassing is. Dat recht wordt bepaald door Verordening (EU) nr. 2016/1104, die partners onder voorwaarden ook een rechtskeuze laat.

Beide manieren van eindigen

• Beëindiging met wederzijds goedvinden, waarbij partners samen een regeling treffen.
• Beëindiging door ontbinding, waarbij een beslissing nodig is om de relatie te doen eindigen.

- In beide gevallen geldt dezelfde verwijzing naar het recht van het vermogensregime.

Een voorbeeld

Twee partners hebben bij het aangaan van hun partnerschap voor Spaans recht gekozen als recht van hun vermogensregime. Een van hen heeft tijdens de relatie pensioen opgebouwd bij een Nederlands pensioenfonds, de ander bij een werkgever in Spanje. Bij de beëindiging bepaalt volgens de hoofdregel het Spaanse recht of de een recht heeft op een deel van wat de ander heeft opgebouwd. Voor het pensioen bij het Nederlandse fonds moet daarnaast artikel 1 lid 7 van de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding worden nagelezen, omdat die bepaling zelf aangeeft wanneer die wet van toepassing is. Pas daarna is duidelijk of die wet voor dat pensioen iets toevoegt of terugtreedt.

Wat er niet in staat

De bepaling zegt niet welke rechter over de zaak oordeelt en evenmin hoe een pensioenuitvoerder aan een verdeling meewerkt. Zij beantwoordt alleen de vraag welk recht de aanspraak tussen de partners beheerst. Of een buitenlandse uitvoerder een Nederlandse beslissing uitvoert, hangt af van zijn eigen regels en van afspraken tussen landen; dat is een praktisch traject dat apart moet worden geregeld.

In de praktijk

Stel eerst vast welk recht het vermogensregime beheerst; daarvan hangt het antwoord op deze vraag af. Vraag daarna bij alle pensioenuitvoerders een opgave van de opbouw tijdens de relatie, ook bij buitenlandse. Leg afspraken over pensioen uitdrukkelijk en gedetailleerd vast in de beëindigingsovereenkomst, want uitvoerders werken op basis van concrete afspraken en niet op basis van een vage formulering.