Boek 10 Artikel 54 (10:54 BW)

De afdeling over ontbinding van het huwelijk en scheiding van tafel en bed is niet uit de lucht komen vallen. Artikel 10:54 BW laat zien waarop zij rust: op het Haagse Verdrag inzake de erkenning van echtscheidingen en scheidingen van tafel en bed en op het in Luxemburg gesloten Verdrag inzake de erkenning van beslissingen betreffende de huwelijksband. De Nederlandse bepalingen geven daaraan mede uitvoering.

Wat het woord 'mede' zegt

De wet zegt dat de afdeling 'mede' uitvoering geeft aan beide verdragen. De afdeling is dus niet alleen de omzetting van die verdragen: zij bevat ook eigen Nederlandse regels, en de erkenningsbepalingen gelden niet alleen tegenover staten die bij een van de verdragen partij zijn. Beide verdragen gaan over erkenning. Dat verklaart waarom een groot deel van de afdeling over de vraag gaat of een elders tot stand gekomen beëindiging van een huwelijk hier werking heeft.

Drie vragen uit elkaar

• Welke rechter mag over een scheiding oordelen? Dat volgt uit het procesrecht en uit Europese regels, niet uit deze afdeling.
• Welk recht bepaalt of en op welke grond kan worden gescheiden? Daarover gaat artikel 10:56 BW.

- Wordt een buitenlandse scheiding hier erkend? Daarover gaan de artikelen 10:57 BW en volgende.

Een voorbeeld met twee landen

Een paar scheidt in Canada en een van beiden wil daarna in Nederland hertrouwen. De gemeente moet weten of het eerste huwelijk hier als beëindigd geldt. Die vraag beantwoordt u met de erkenningsbepalingen van deze afdeling, die op de genoemde verdragen zijn geënt. Of de Canadese rechter destijds bevoegd was, komt daarbij aan de orde, maar de vraag welke rechter in Nederland zou mogen oordelen speelt geen rol.

Twee verdragen

De twee genoemde verdragen zijn in verschillend verband tot stand gekomen: het ene in Den Haag in 1970, het andere in Luxemburg in 1967. De vindplaats in het Tractatenblad, die de wettekst bij elk verdrag vermeldt, helpt om de tekst van het verdrag te vinden.

In de praktijk

Zoek bij een buitenlandse scheiding eerst uit in welk land en in welk jaar zij is uitgesproken, en door welke instantie. Met die drie gegevens kunt u bepalen welk kader geldt. Vraag altijd een gewaarmerkt afschrift van de uitspraak op, met vertaling; zonder dat stuk komt geen enkele instantie in beweging.