Boek 10 Artikel 19 (10:19 BW)

De naam van iemand zonder Nederlandse nationaliteit volgt het recht van het land waarvan hij de nationaliteit heeft. Dat is de kern van het eerste lid. Bij dat recht horen hier uitdrukkelijk ook de verwijzingsregels van dat land: het internationaal privaatrecht is meebegrepen. Dat is een bewuste afwijking van de hoofdregel in artikel 10:5 BW, waar juist het buitenlandse internationaal privaatrecht buiten beschouwing blijft.

Alleen voor de naam zelf

De wet voegt een begrenzing toe. Uitsluitend voor het vaststellen van de geslachtsnaam en de voornaam worden de omstandigheden waarvan die afhangen naar dat aangewezen recht beoordeeld. Of iemand een kind van een ander is, of een huwelijk geldig is, wordt voor andere doeleinden dus gewoon beantwoord met de regels die daarvoor gelden. Alleen om de naam vast te stellen mag u die vragen door de bril van het namenrecht bekijken.

Meer dan één nationaliteit

Heeft de vreemdeling verschillende nationaliteiten, dan telt het land waarvan hij de nationaliteit heeft en waar hij tevens zijn gewone verblijfplaats heeft, kort gezegd het land waar hij zijn leven werkelijk heeft ingericht. Is er zo'n land niet, dan geldt het recht van de staat waarmee hij alles bij elkaar genomen het nauwst verbonden is. Maar hij kan dat doorbreken met een rechtskeuze voor het recht van een van zijn andere nationaliteiten, mits die keuze uitdrukkelijk of anderszins voldoende duidelijk is gedaan.

Een voorbeeld met twee landen

Een vrouw met de Marokkaanse en de Italiaanse nationaliteit woont in Italië. Zonder keuze geldt voor haar naam het Italiaanse recht, want daar valt haar nationaliteit samen met haar gewone verblijfplaats. Wil zij dat haar naam naar Marokkaans recht wordt bepaald, dan kan zij daarvoor kiezen, zolang die keuze onmiskenbaar is gedaan. Zonder duidelijke keuze blijft het bij het Italiaanse recht.

Let op de afbakening

• Voor wie de Nederlandse nationaliteit heeft, geldt niet dit artikel maar artikel 10:20 BW.
• Kan een ambtenaar de inhoud van het buitenlandse recht niet achterhalen, dan biedt artikel 10:23 BW een uitweg.

- Namen die in het buitenland zijn vastgelegd of gewijzigd, worden beoordeeld volgens artikel 10:24 BW.

In de praktijk

Wilt u van de keuzemogelijkheid gebruikmaken, doe dat dan schriftelijk en op het moment dat de naam wordt vastgelegd, en niet jaren later. Neem bewijs van al uw nationaliteiten mee en van waar u woont. Bedenk vooraf ook hoe de gekozen naam uitpakt in het andere land waarmee u een band houdt; een naam die hier klopt maar daar niet wordt herkend, levert bij elke reis opnieuw uitleg op.