Boek 10 Artikel 6 (10:6 BW)

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

1. Wanneer verzet de openbare orde zich tegen vreemd recht?

   Hoge Raad · 2021-11-19 · ECLI:NL:HR:2021:1721

   Een hof vroeg de Hoge Raad of de Nederlandse openbare orde zich verzet tegen een naar Iraans recht geldige bepaling in huwelijkse voorwaarden, die de aanspraak van de vrouw op het vermogen van de man afhankelijk maakt van wie de echtscheiding heeft gevraagd en van de schuldvraag. De Hoge Raad zette voorop, onder verwijzing naar de wetsgeschiedenis, dat het bij art. 10:6 BW gaat om strijd met fundamentele waarden en beginselen van de Nederlandse rechtsorde, waarbij onderscheid moet worden gemaakt tussen de inhoud van het vreemde recht en de gevolgen van toepassing in het concrete geval; naarmate de betrokkenheid van Nederland groter is, kan eerder strijd worden aangenomen. Hetzelfde beginsel brengt mee dat ook aan een naar het toepasselijke vreemde recht geldig verrichte rechtshandeling rechtsgevolg kan worden onthouden, voor zover het resultaat kennelijk onverenigbaar is met de openbare orde; of dat zo is, kan niet in algemene zin worden beantwoord. De exceptie treft bovendien alleen dat onderdeel dat met de openbare orde strijdt, zodat de huwelijkse voorwaarden voor het overige blijven gelden.

2. Hoe uitzonderlijk moet een geval zijn voor art. 10:6 BW?

   Hoge Raad · 2020-05-15 · ECLI:NL:HR:2020:885

   De Ontvanger wilde belastingschulden van een man rechtstreeks verhalen op de goederen van de huwelijksgemeenschap, maar naar het toepasselijke Roemeense recht was dat een privéschuld waarvoor eerst privégoederen moesten worden uitgewonnen. Het hof zette het Roemeense recht met een beroep op de openbare orde opzij, vooral omdat beide echtgenoten sterk met Nederland verbonden waren. De Hoge Raad vernietigde dat oordeel: de openbare orde staat slechts in uitzonderlijke gevallen aan toepassing van buitenlands recht in de weg, namelijk waar het buitenlandse recht zelf, of de toepassing ervan in het concrete geval, onverenigbaar is met fundamentele beginselen van de Nederlandse rechtsorde. Dat de Ontvanger door het Roemeense recht wordt bemoeilijkt in zijn invordering, en dat partijen nauw met Nederland verbonden zijn, raakt niet aan zo'n fundamenteel beginsel.

3. Rechtskeuze ter zitting: ook notariële akte nodig?

   Hoge Raad · 2026-01-30 · ECLI:NL:HR:2026:126

   In een echtscheidingszaak waarin Iraans huwelijksvermogensrecht van toepassing was, klaagde een partij dat het hof buiten het door de grieven ontsloten gebied was getreden door de huwelijkse voorwaarden aan de openbare orde te toetsen. De Hoge Raad overwoog dat de openbare-orde-exceptie in het internationaal privaatrecht in processuele zin van openbare orde is, zowel die van art. 10:6 BW als die in internationale regelingen. Daarom moet zowel de rechter in eerste aanleg als de rechter in hoger beroep haar ambtshalve toepassen, in hoger beroep ook buiten het door de grieven ontsloten gebied, met dien verstande dat de grenzen van de rechtsstrijd worden gerespecteerd. Dat geldt ongeacht of het vreemde recht naar zijn inhoud onaanvaardbaar is of pas door zijn gevolgen in het concrete geval niet kan worden geduld.

4. Openbare orde in een verdrag: dezelfde maatstaf?

   Hoge Raad · 2026-07-17 · ECLI:NL:HR:2026:1293

   Partijen waren in Iran getrouwd; in hun huwelijksakte waren een bruidsgave en huwelijkse voorwaarden opgenomen. Het hof kende de bruidsgave toe en volstond daarbij met het oordeel dat een door Nederlands recht beheerste echtscheiding geen khul-echtscheiding kent, waarbij de vrouw in ruil voor de echtscheiding afstand doet van de bruidsgave. Volgens de Hoge Raad kon het hof daarmee niet volstaan: nu de bruidsgave door Iraans recht wordt beheerst, moet naar dat recht worden onderzocht welke betekenis toekomt aan de in Nederland naar Nederlands recht uitgesproken echtscheiding, en moet na verwijzing worden nagegaan of toepassing van dat recht leidt tot een resultaat dat kennelijk onverenigbaar is met de openbare orde in de zin van art. 10:6 BW. Voor de openbare-orde-exceptie van het Haagse Huwelijksvermogensverdrag 1978 geldt daarbij als uitgangspunt dat aansluiting moet worden gezocht bij de rechtspraak van de Hoge Raad over art. 10:6 BW, zodat het hof ook bij de huwelijkse voorwaarden kenbaar de omstandigheden van het geval had moeten onderzoeken, in het bijzonder de mate van betrokkenheid van Nederland op het moment waarop de rechter over het huwelijksvermogensregime beslist.

5. Verval van de bruidsgave en de openbare orde

   Hoge Raad · 2026-07-17 · ECLI:NL:HR:2026:1278

   Naar Iraans recht verloor de vrouw haar aanspraak op de bruidsgave omdat zij in Nederland echtscheiding had gevraagd op een grond die het Iraanse recht en de huwelijksakte niet kennen. De Hoge Raad overwoog dat zijn eerdere prejudiciële beslissing over art. 10:6 BW hier van overeenkomstige toepassing is: of dit resultaat kennelijk onverenigbaar is met de openbare orde moet worden beoordeeld met inachtneming van de feiten en omstandigheden van het concrete geval, in het bijzonder de mate van betrokkenheid van Nederland. De klacht dat het hof dat had nagelaten, strandde omdat daarin niet werd verwezen naar plaatsen in de processtukken waar de vrouw zich op zulke omstandigheden had beroepen. Een beroep op de openbare orde vraagt dus om feitelijke onderbouwing in de feitelijke instanties.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.