- Onverminderd het bepaalde in de artikelen 33 tot en met 34 en 36b tot en met 36d van het Wetboek van Strafrecht en artikel 6:1:12 van het Wetboek van Strafvordering worden de in de lijst I of II bedoelde middelen of substanties die deel uitmaken van een stofgroep als bedoeld in lijst IA of de preparaten daarvan, met uitzondering van de middelen bedoeld in artikel 2a, tweede lid, verbeurd of aan het verkeer onttrokken verklaard.
- Ontzetting van de in artikel 28, eerste lid, onder 1°, 2° en 4°, van het Wetboek van Strafrecht, vermelde rechten kan worden uitgesproken bij veroordeling wegens een der in de artikelen 10, tweede tot en met vijfde lid, 10a, eerste lid, 10b, tweede lid, 11, derde tot en met vijfde lid, en 11b, eerste lid, omschreven misdrijven en de schuldige kan worden ontzet van de uitoefening van het beroep waarin hij het misdrijf heeft gepleegd.
←
Terug 13 · Overtreding of misdrijf en de reikwijdte
Verder 13b · De sluitingsbevoegdheid van de burgemeester
→
Artikel 13a Opiumwet: Verbeurdverklaring en ontzetting van rechten
Verbeurdverklaring en ontzetting van rechten
Wettekst
Toelichting
Artikel 13a Opiumwet regelt twee bijkomende gevolgen van een veroordeling wegens een feit uit deze wet: wat er met de aangetroffen middelen gebeurt, en welke rechten iemand kan verliezen. Beide staan los van de hoofdstraf en komen daar dus bovenop.
De middelen zelf
Het eerste lid bepaalt dat middelen van lijst I of II, substanties uit een stofgroep van lijst IA en preparaten daarvan verbeurd of aan het verkeer onttrokken worden verklaard. De middelen die in artikel 2a Opiumwet, tweede lid, worden genoemd, vallen daarbuiten. Deze regel komt naast de algemene bepalingen van het Wetboek van Strafrecht over verbeurdverklaring en onttrekking en naast artikel 6:1:12 Sv; die blijven gewoon gelden. Wel laat deze bepaling de rechter minder ruimte. Bij andere voorwerpen beslist hij zelf of hij verbeurdverklaring of onttrekking uitspreekt; zijn er Opiumwetmiddelen in beslag genomen, dan zegt de wet dat die verbeurd of onttrokken 'worden' verklaard. Een van beide moet dus volgen.
Verbeurd of onttrokken aan het verkeer
Verbeurdverklaring betekent dat een voorwerp aan de staat vervalt; het is een straf en veronderstelt een veroordeling. Onttrekking aan het verkeer is een maatregel en ziet op voorwerpen die vanwege hun aard niet in het maatschappelijk verkeer thuishoren. Bij drugs ligt die tweede figuur voor de hand, omdat teruggave nooit aan de orde kan zijn. Het praktische gevolg is in beide gevallen hetzelfde: de middelen komen niet terug.
Ontzetting van rechten
Het tweede lid maakt het mogelijk iemand bij een veroordeling voor bepaalde misdrijven uit deze wet te ontzetten van rechten die het Wetboek van Strafrecht noemt, en hem te ontzetten uit het beroep waarin hij het misdrijf heeft gepleegd. Dat laatste is de scherpste vorm: wie zijn positie als beroepsbeoefenaar heeft gebruikt om deze feiten te plegen, kan die positie verliezen. Het gaat om een bijkomende straf die de rechter uitdrukkelijk moet opleggen; zij volgt niet vanzelf.
Afbakening
Deze bepaling gaat over de gevolgen van een veroordeling en niet over de vraag of iemand schuldig is. Het in beslag nemen van voorwerpen tijdens het onderzoek is geregeld in artikel 9 Opiumwet, en het veiligstellen van verhaal in artikel 9a Opiumwet. Artikel 12 Opiumwet gaat over de hoogte van de boete. Deze regelingen kunnen naast elkaar bestaan en samen een groot financieel effect hebben.
In de praktijk
Voor een verdachte betekent dit dat aangetroffen middelen definitief weg zijn, ook als het uiteindelijk bij een lichte straf blijft. Voor een beroepsbeoefenaar — een arts, een apotheker, een dierenarts — is vooral het tweede lid van belang: naast de straf kan het einde van de beroepsuitoefening volgen, terwijl ook de tuchtrechter en de minister nog een eigen rol kunnen hebben. Het is verstandig dat aspect vanaf het begin bij de verdediging te betrekken.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Is dit artikel zelf een grondslag voor onttrekking?
De Hoge Raad legt uit dat dit artikel voorschrijft dat middelen van de lijsten verbeurd of aan het verkeer onttrokken moeten worden zodra de rechter vaststelt dat het Wetboek van Strafrecht die maatregel toelaat. Een eigen of aanvullende grondslag biedt het artikel niet: laat het Wetboek van Strafrecht de maatregel niet toe, dan kan zij ook op dit artikel niet worden gebaseerd. In deze zaak sneuvelde de onttrekking omdat het hof niet had vastgesteld dat met betrekking tot het voorwerp een strafbaar feit was begaan; de Hoge Raad vernietigt die beslissing en vermindert daarnaast de taakstraf wegens overschrijding van de redelijke termijn.
-
Mag in beslag genomen hennep worden teruggegeven?
Het hof had bevolen dat een in beslag genomen gram weed aan de verdachte zou worden teruggegeven. Omdat algemeen bekend is dat weed hennep van lijst II is en dit artikel voor zulke middelen verbeurdverklaring of onttrekking aan het verkeer voorschrijft, kan die teruggave volgens de Hoge Raad niet in stand blijven. Hij vernietigt de uitspraak op dat punt, gelast zelf de onttrekking aan het verkeer en verwerpt het beroep voor het overige.
-
Hoe uitvoerig moet de onttrekking worden gemotiveerd?
Is een overtreding van een verbod uit de Opiumwet bewezen en zijn in beslag genomen middelen niet teruggegeven, dan schrijft dit artikel dwingend voor dat die middelen verbeurd worden verklaard of aan het verkeer worden onttrokken. De Hoge Raad oordeelt dat het hof de maatregel daarom niet uitvoeriger hoefde te motiveren dan het had gedaan, en dat zijn oordeel geen onjuiste rechtsopvatting verraadt. Het beroep wordt verworpen.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.