← Terug 11 · Strafbaarstelling van de verboden rond lijst II Verder 11b · Deelneming aan een criminele organisatie →

Artikel 11a Opiumwet: Voorbereidingshandelingen bij middelen van lijst II

Voorbereidingshandelingen bij middelen van lijst II

Wettekst

Hij die stoffen of voorwerpen bereidt, bewerkt, verwerkt, te koop aanbiedt, verkoopt, aflevert, verstrekt, vervoert, vervaardigt of voorhanden heeft dan wel vervoermiddelen, ruimten, gelden of andere betaalmiddelen voorhanden heeft of gegevens voorhanden heeft, waarvan hij weet of ernstige reden heeft om te vermoeden dat zij bestemd zijn tot het plegen van een van de in artikel 11, derde en vijfde lid, strafbaar gestelde feiten, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste drie jaar of geldboete van de vijfde categorie.

Toelichting

Artikel 11a Opiumwet stelt het faciliteren van bepaalde feiten rond lijst II zelfstandig strafbaar. Het gaat om wie stoffen of voorwerpen bereidt, bewerkt, verkoopt, vervoert, vervaardigt of voorhanden heeft, of wie vervoermiddelen, ruimten, geld of andere betaalmiddelen of gegevens onder zich heeft, terwijl hij weet of ernstige reden heeft om te vermoeden dat die bestemd zijn voor de feiten van artikel 11 Opiumwet, derde of vijfde lid.

Welke feiten worden gefaciliteerd

De bepaling verwijst niet naar alle varianten van artikel 11 Opiumwet, maar naar twee: het beroepsmatig of bedrijfsmatig overtreden van het verbod onder B van artikel 3 Opiumwet, en het feit dat betrekking heeft op een grote hoeveelheid. Het gaat dus om de zwaardere, georganiseerde kant van lijst II en niet om wat zich rond eigen gebruik afspeelt.

De kern: wetenschap en bestemming

Alles draait om het verband tussen wat iemand onder zich heeft en het misdrijf waarvoor het bedoeld is. De genoemde categorieën zijn op zichzelf legaal; de wet verbiedt ze niet. Strafbaar wordt het pas wanneer de betrokkene weet waarvoor zij bestemd zijn, of ernstige reden heeft om dat te vermoeden. Die tweede maatstaf betekent dat iemand zich niet kan verschuilen achter het niet stellen van vragen wanneer de omstandigheden voor zich spreken. Omgekeerd blijft wie werkelijk niets wist en ook niets hoefde te vermoeden buiten schot.

Ook gegevens

Opvallend is dat het artikel niet alleen fysieke zaken noemt, maar ook gegevens. Informatie kan dus net zo goed een middel zijn waarmee een misdrijf wordt voorbereid. Daarmee sluit de bepaling aan bij een werkelijkheid waarin veel van de organisatie langs digitale weg verloopt.

Op alle in dit artikel omschreven gedragingen staat dezelfde straf: gevangenisstraf van ten hoogste drie jaar of een geldboete van de vijfde categorie.

Afbakening

Artikel 11a Opiumwet is voor lijst II wat artikel 10a Opiumwet is voor de zwaarste feiten rond lijst I en artikel 10c Opiumwet voor de stofgroepen van lijst IA. Wordt het feit zelf begaan, dan ligt vervolging op grond van artikel 11 Opiumwet voor de hand. Gebeurt het faciliteren binnen een samenwerkingsverband, dan kan artikel 11b Opiumwet van toepassing zijn. Ook artikel 13b Opiumwet verwijst naar deze bepaling: het aantreffen van zulke voorwerpen of stoffen in een pand kan voor de burgemeester grond zijn om op te treden.

In de praktijk

Deze bepaling raakt niet alleen wie zelf iets met middelen doet, maar ook wie ruimte, vervoer of diensten levert. Een verhuurder, een vervoerder of een leverancier kan in beeld komen wanneer hij aanwijzingen negeert over het doel waarvoor zijn ruimte of dienst wordt gebruikt. Wie zulke aanwijzingen krijgt, doet er verstandig aan navraag te doen en de samenwerking zo nodig te beëindigen; dat is ook civielrechtelijk vaak de veiligste weg.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

  1. Wanneer zijn spullen bestemd voor hennepteelt?

    Hoge Raad · 2018-03-13 · ECLI:NL:HR:2018:328

    De Hoge Raad legt uit wat de eis dat de stoffen of voorwerpen ergens toe bestemd zijn in dit artikel betekent: de gedragingen van de verdachte moeten eraan bijdragen dat hennepteelt wordt voorbereid of gemakkelijker wordt gemaakt, en daarbij telt mee met welk einddoel hij de spullen onder zich had. Het hof had het bewijs onvoldoende onderbouwd, omdat het zich baseerde op de verklaring van de verdachte dat hij goederen uit een eerder opgeruimde kwekerij gewoon had laten liggen. De Hoge Raad vernietigt de uitspraak voor dat feit en voor de straf, en wijst de zaak terug.

  2. Moeten de voorwerpen samen al genoeg zijn voor teelt?

    Hoge Raad · 2019-12-17 · ECLI:NL:HR:2019:1991

    De Hoge Raad verwerpt de opvatting dat voor strafbaarheid nodig is dat met uitsluitend de combinatie van voorwerpen die de verdachte onder zich had het beroepsmatig of grootschalig telen van hennep al mogelijk zou zijn. Die lezing van het artikel is te eng en daarom onjuist. Ook de klacht over de motivering van het bewijs faalt. Het cassatieberoep wordt verworpen.

  3. Zijn hennepzaden stoffen of voorwerpen in dit artikel?

    Hoge Raad · 2018-11-20 · ECLI:NL:HR:2018:2152

    In een klaagschriftprocedure over in beslag genomen hennepzaden merkt de Hoge Raad op dat zaden wel onder de stoffen of voorwerpen van dit artikel kunnen vallen; de tegengestelde opvatting is onjuist. Ook de gedachte dat verbeurdverklaring of onttrekking aan het verkeer alleen mogelijk is wanneer het bezit van het voorwerp zelf strafbaar is, vindt geen steun in het recht. Het beroep wordt verworpen; de overige klachten worden zonder nadere motivering afgedaan.

  4. Opruimen van een ontmantelde kwekerij: welk doel telt?

    Hoge Raad · 2026-06-23 · ECLI:NL:HR:2026:994

    De Hoge Raad houdt vast aan de eis dat blijkt met welk einddoel de verdachte de stoffen en voorwerpen onder zich had. Het hof had vastgesteld dat de verdachte samen met een ander een woning aan het leegruimen was waarin een kwekerij was ontmanteld, maar had niets vastgesteld over dat einddoel. Daardoor is het oordeel dat de spullen voor grootschalige teelt bestemd waren niet toereikend onderbouwd. De Hoge Raad vernietigt de uitspraak en wijst de zaak terug.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

← Terug 11 · Strafbaarstelling van de verboden rond lijst II Verder 11b · Deelneming aan een criminele organisatie →