Artikel 10b Opiumwet: Strafbaarstelling bij stofgroepen van lijst IA

Artikel 10b Opiumwet bevat de strafbepaling die hoort bij het verbod van artikel 2a Opiumwet, eerste lid: de handelingen met substanties uit een stofgroep van lijst IA en met preparaten daarvan. De opbouw volgt hetzelfde patroon als bij lijst I, maar met een eigen strafmaat.

Zonder opzet en met opzet

Wie in strijd handelt met het verbod van artikel 2a Opiumwet, eerste lid, zonder dat opzet kan worden bewezen, riskeert hechtenis van ten hoogste drie maanden of een geldboete van de derde categorie. Wordt het feit opzettelijk begaan, dan gaat het om een misdrijf met een strafbedreiging van ten hoogste zes jaren gevangenisstraf of een geldboete van de vijfde categorie. Opzet is dus ook hier het scharnier tussen een lichte en een zware afdoening.

Een geringe hoeveelheid voor eigen gebruik

Het derde lid kent een verzachting die vergelijkbaar is met die bij lijst I. Heeft het opzettelijk handelen betrekking op een geringe hoeveelheid die voor eigen gebruik is bestemd, dan wordt gevangenisstraf van ten hoogste zes maanden of een geldboete van de derde categorie opgelegd. Die verzachting is beperkt tot de onderdelen A en C van artikel 2a Opiumwet, eerste lid, en tot het verbod van artikel 3b Opiumwet, eerste lid. Voor de overige onderdelen geldt zij niet.

Waarom lijst IA apart staat

Lijst IA werkt met stofgroepen in plaats van met afzonderlijk benoemde middelen. Daarmee kan de wet ook varianten treffen die nog niet met name zijn genoemd. Dat het maximum voor het opzettelijke feit lager ligt dan het hoogste maximum van artikel 10 Opiumwet, past bij dat andere karakter: het verbod is breder geformuleerd en raakt stoffen die niet stuk voor stuk afzonderlijk zijn beoordeeld.

Afbakening

Artikel 10 Opiumwet gaat over lijst I, artikel 11 Opiumwet over lijst II en artikel 10b Opiumwet over lijst IA. Voorbereidingshandelingen met het oog op de feiten van dit artikel zijn strafbaar gesteld in artikel 10c Opiumwet. De uitzonderingen op het verbod zelf staan niet hier, maar in artikel 2a Opiumwet en in artikel 3c Opiumwet; wie een ontheffing heeft op grond van artikel 6 Opiumwet, handelt binnen de grenzen daarvan niet in strijd met het verbod.

In de praktijk

Voor een verdachte is het onderscheid tussen de lijsten niet altijd zichtbaar: aan een stof valt niet af te lezen onder welke categorie zij hoort. Juist daarom is de vraag welke bepaling van toepassing is in een strafzaak een zelfstandig punt van onderzoek, waarvoor een analyse nodig is. Wie zich zorgen maakt over eigen gebruik, kan daarvoor terecht bij de huisarts of bij de verslavingszorg.