Artikel 14 Opiumwet: De citeertitel van de wet

Artikel 14 Opiumwet geeft de wet haar korte naam: zij kan worden aangehaald onder de titel Opiumwet. Dat lijkt een formaliteit, maar het is de reden dat rechters, ambtenaren, advocaten en burgers met één woord naar dezelfde tekst kunnen verwijzen.

Wat een citeertitel doet

Wetten hebben vaak een lange officiële omschrijving van wat zij regelen. Voor dagelijks gebruik is die onhandig. Een citeertitel is de bij wet vastgestelde korte naam waarmee een regeling mag worden aangehaald. Doordat die naam in de wet zelf staat, is hij niet vrijblijvend: het is de officiële aanduiding en niet een afkorting die in de praktijk is ontstaan.

Hoe ernaar wordt verwezen

In stukken wordt meestal verwezen naar een bepaling met de naam van de wet erachter, bijvoorbeeld artikel 3 Opiumwet. In een dagvaarding, een besluit of een overeenkomst is die aanduiding van belang, omdat er meer regelingen bestaan die over verdovende middelen gaan; alleen een artikelnummer noemen is dus niet genoeg. Met de lijsten die bij de wet horen gaat het net zo: zij worden aangeduid als lijst I, lijst II en lijst IA bij deze wet.

Wat de naam niet zegt

De titel gaat terug op de tijd waarin een voorganger van deze wet vooral over opium en andere verdovende middelen ging; artikel 15 Opiumwet verwijst nog naar die oude wet uit 1919. Over de inhoud van de huidige wet zegt de naam weinig. Wat verboden is, hangt niet van de titel af maar van de lijsten en de verbodsbepalingen: artikel 2 Opiumwet voor lijst I, artikel 3 Opiumwet voor lijst II en artikel 2a Opiumwet voor de stofgroepen van lijst IA. Een middel valt dus niet onder de wet omdat het op opium lijkt, maar omdat het op een lijst staat of daaronder is gebracht.

Afbakening

Een citeertitel schept geen rechten en geen verplichtingen. Hij bepaalt niet wanneer de wet geldt — dat doet artikel 15 Opiumwet — en hij zegt niets over het bereik ervan. Verandert de inhoud van de wet door een wijziging, dan blijft de citeertitel hetzelfde, tenzij de wetgever hem uitdrukkelijk aanpast.

In de praktijk

Voor wie een brief, een dagvaarding of een besluit onder ogen krijgt, is dit het artikel dat helpt de juiste tekst te vinden. Staat er een verwijzing naar de Opiumwet met een artikelnummer, dan is duidelijk welke bepaling wordt bedoeld en kan die worden nagelezen. Blijft onduidelijk waarop een verwijt of een besluit precies berust, dan is het altijd goed daar uitdrukkelijk naar te vragen: zonder concrete bepaling valt niet te beoordelen wat er van iemand wordt gezegd.