Artikel 6a Opiumwet: Verklaring voor eigen geneeskundig gebruik

Artikel 6a Opiumwet maakt een klein maar praktisch belangrijk stelsel mogelijk: een schriftelijke verklaring waarmee iemand kan aantonen dat hij een middel van lijst I of lijst II bij zich mag hebben voor zijn eigen geneeskundig gebruik. De minister kan een bestuursorgaan machtigen om zo'n verklaring op aanvraag af te geven.

Wat de verklaring inhoudt

De verklaring houdt in dat de aanvrager het middel mag vervoeren of aanwezig hebben, en dan uitsluitend ten behoeve van zijn eigen geneeskundig gebruik. Zij is dus geen ontheffing in de zin van artikel 6 Opiumwet en geeft geen recht om het middel te verkopen, af te leveren of aan een ander te verstrekken. De reikwijdte is bewust smal: het gaat om de patiënt en zijn eigen behandeling.

Machtiging aan een bestuursorgaan

De wet regelt de afgifte niet zelf, maar maakt delegatie mogelijk. De minister kan een bestuursorgaan machtigen verklaringen af te geven. Dat gebeurt op aanvraag, dus op initiatief van de betrokkene. Het besluit op zo'n aanvraag is een besluit van een bestuursorgaan, waartegen de gewone rechtsmiddelen van het bestuursrecht openstaan.

Verhouding tot de andere bepalingen

Zonder zo'n verklaring valt het bezit van een middel van lijst I of lijst II onder de verboden van artikel 2 Opiumwet of artikel 3 Opiumwet, tenzij een van de uitzonderingen van artikel 5 Opiumwet geldt — bijvoorbeeld de uitzondering voor eigen geneeskundig gebruik in het tweede lid daarvan. Artikel 6a Opiumwet levert het document waarmee iemand die positie zichtbaar kan maken. Dat is vooral van belang wanneer hij het middel buiten zijn woning bij zich draagt.

Een verklaring op grond van dit artikel is een Nederlands document. Voor reizen naar het buitenland gelden de regels van het land van bestemming en de verdragen daarover; dit artikel zegt daar niets over. Wie met voorgeschreven medicatie de grens over wil, doet er verstandig aan zich vooraf door de behandelaar of de apotheek te laten informeren.

In de praktijk

De verklaring is vooral van betekenis op het moment van een controle. Wie zijn medicatie bij zich heeft en daarnaar wordt gevraagd, kan met dit document en met de gegevens van de apotheek laten zien dat het om legaal verkregen geneesmiddelen gaat. Blijkt daarentegen dat het middel voor iemand anders is bestemd of dat de aangetroffen hoeveelheid het eigen gebruik ver overstijgt, dan biedt de verklaring geen dekking en beoordeelt de officier van justitie de zaak op de gewone gronden.

Wie voor langere tijd op zulke medicatie is aangewezen, bespreekt de aanvraag het beste met de behandelend arts. Die kan onderbouwen dat het middel voor de eigen behandeling nodig is, en dat is precies wat de verklaring vastlegt.