- Een ontheffing van een verbod als bedoeld in de artikelen 2 of 3 kan slechts worden verleend of verlengd indien de aanvrager ten genoegen van Onze Minister heeft aangetoond: a. dat daarmee het belang van de volksgezondheid of dat van de diergezondheid wordt gediend; b. deze nodig te hebben voor het verrichten van wetenschappelijk of analytisch-chemisch onderzoek dan wel voor instructieve doeleinden, voor zover het belang van de volksgezondheid zich hier niet tegen verzet, of c. deze nodig te hebben voor het verrichten van een handeling als bedoeld in artikel 2 of 3 krachtens een overeenkomst met: 1°. een ander aan wie krachtens artikel 6, eerste lid, een ontheffing is verleend; 2°. een apotheker of apotheekhoudende arts; 3°. een dierenarts; 4°. een instelling of persoon, aangewezen krachtens artikel 5, tweede of derde lid; 5°. een houder van een in een ander land verleende vergunning of ontheffing om de desbetreffende middelen in dat land in te voeren, voor zover het belang van de volksgezondheid zich hier niet tegen verzet, d. deze nodig hebben voor industriële doeleinden teneinde een product te realiseren dat voldoet aan de eisen gesteld bij of krachtens deze wet.
- Een ontheffing van een verbod kan voorts worden verleend of verlengd indien de aanvrager deze nodig heeft voor het telen van cannabis krachtens een overeenkomst met Onze Minister.
- Een ontheffing van een verbod als bedoeld in artikel 2a, eerste lid, kan slechts worden verleend indien de aanvrager ten genoegen van Onze Minister heeft aangetoond: a. dat daarmee het belang van de volksgezondheid of dat van de diergezondheid wordt gediend; b. deze nodig te hebben voor het verrichten van wetenschappelijk of analytisch-chemisch onderzoek dan wel voor instructieve doeleinden, voor zover het belang van de volksgezondheid zich hier niet tegen verzet; of c. deze nodig te hebben voor het verrichten van een handeling als bedoeld in artikel 2a, eerste lid, krachtens een overeenkomst met: 1°. een ander aan wie krachtens artikel 6, eerste lid, een ontheffing is verleend; 2°. een ander die in een ander land is gevestigd en die gerechtigd is de middelen in dat land in te voeren, voor zover het belang van de volksgezondheid zich hier niet tegen verzet; d. deze nodig te hebben voor industriële doeleinden teneinde een product te realiseren dat voldoet aan de eisen gesteld bij of krachtens deze wet.
Artikel 8 Opiumwet: Gronden voor het verlenen van een ontheffing
Gronden voor het verlenen van een ontheffing
Wettekst
Toelichting
Artikel 8 Opiumwet bepaalt wanneer een ontheffing kan worden verleend. Artikel 6 Opiumwet geeft de minister de bevoegdheid, dit artikel geeft de gronden. De aanvrager moet ten genoegen van de minister aantonen dat hij in een van de omschreven gevallen valt. De bewijslast ligt dus bij hem: een enkele mededeling over het beoogde gebruik is niet genoeg.
De gronden voor lijst I en lijst II
Voor een ontheffing van de verboden van artikel 2 Opiumwet of artikel 3 Opiumwet noemt het eerste lid vier soorten gronden.
- Gezondheidsbelang — aangetoond wordt dat met de ontheffing het belang van de volksgezondheid of dat van de diergezondheid wordt gediend.
- Onderzoek en onderwijs — de middelen zijn nodig voor wetenschappelijk of analytisch-chemisch onderzoek of voor instructieve doeleinden, voor zover de volksgezondheid zich daar niet tegen verzet.
- Een overeenkomst met een gerechtigde partij — de handeling gebeurt op grond van een overeenkomst met een andere ontheffinghouder, met een apotheker of apotheekhoudende arts, met een dierenarts, met een op grond van artikel 5 Opiumwet aangewezen instelling of persoon, of met de houder van een in een ander land verleende vergunning of ontheffing om de middelen daar in te voeren.
- Industrieel gebruik — de middelen zijn nodig voor industriële doeleinden, om een product te maken dat voldoet aan de eisen die bij of krachtens deze wet zijn gesteld.
Teelt van cannabis in opdracht
Het tweede lid staat daar los van en is smal geformuleerd. Een ontheffing kan ook worden verleend aan wie cannabis teelt op grond van een overeenkomst met de minister. Zonder zo'n overeenkomst bestaat deze grond niet; het is geen route die iemand op eigen initiatief kan openen.
De gronden bij stofgroepen van lijst IA
Het derde lid geeft een eigen set gronden voor een ontheffing van het verbod van artikel 2a Opiumwet, eerste lid. Die lijkt op het eerste lid maar is korter: het gezondheidsbelang, onderzoek of instructie, een overeenkomst met een andere ontheffinghouder of met iemand die in een ander land tot invoer gerechtigd is, en industriële doeleinden. De categorieën apotheker, dierenarts en aangewezen instelling ontbreken hier, wat past bij het karakter van deze stoffen: in de reguliere zorgverlening spelen zij geen rol.
Afbakening
Voldoen aan artikel 8 Opiumwet betekent nog niet dat de ontheffing er komt. Artikel 8b Opiumwet schrijft weigering voor als de aanvrager onder curatele is gesteld of zijn goederen onder bewind zijn gesteld, en artikel 8c Opiumwet maakt weigering mogelijk in het geval en onder de voorwaarden van de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur. Aan een verleende ontheffing kunnen op grond van artikel 8a Opiumwet voorschriften worden verbonden. Wie geen ontheffing heeft en ook niet onder een uitzondering van artikel 5 Opiumwet valt, blijft gebonden aan de verboden zelf.
In de praktijk
Een aanvraag staat of valt met de onderbouwing: welk doel, welke handelingen, welke omvang past bij dat doel en met welke gerechtigde partij is een overeenkomst gesloten. Wordt de aanvraag afgewezen, dan is dat een besluit waartegen bezwaar en beroep openstaan. Belangrijk is verder dat een ontheffing niet ruimer werkt dan het aangetoonde doel. Groeit de activiteit of verandert zij van aard, dan is een wijziging of een nieuwe aanvraag nodig, en niet een ruimere uitleg van het bestaande besluit.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Wie kan een ontheffing voor het telen van hennep krijgen?
Nee. De Afdeling legt uit dat het eerste lid van artikel 8 de algemene voorwaarden voor een ontheffing geeft en het tweede lid daarnaast de ontheffing voor het telen van cannabis noemt. Wie cannabis wil telen en leveren, moet daarom ook aan de bijzondere regels voor hennepteelt worden getoetst; dat de aanvrager al een overeenkomst heeft met een geneesmiddelenfabrikant in een ander land is dan niet voldoende. De Afdeling verwerpt ook de stelling dat het tweede lid pas van toepassing is als er al een overeenkomst met de minister bestaat. Zij bevestigt de uitspraak van de rechtbank voor zover aangevallen.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.