- Onze Minister kan, met inachtneming van artikel 8i, eerste lid, ontheffing verlenen van een verbod als bedoeld in de artikelen 2, 2a, eerste lid, of 3. Hij kan voorts een ontheffing verlengen, wijzigen, aanvullen of intrekken.
- Een ontheffing of een verlenging daarvan wordt verleend voor ten hoogste vijf jaren, met dien verstande dat een ontheffing van een verbod als bedoeld in artikel 2, onder A, of artikel 3, onder A, wordt verleend per geval en voor ten hoogste zes maanden.
- Onze Minister stelt de aanvrager van een ontheffing of van een verlenging daarvan binnen drie maanden na ontvangst van de aanvraag in kennis van zijn beslissing.
Artikel 6 Opiumwet: De ontheffing van de minister
De ontheffing van de minister
Wettekst
Toelichting
Artikel 6 Opiumwet bevat de sleutel voor legaal werken met stoffen die de wet in beginsel verbiedt. De minister kan ontheffing verlenen van de verboden van artikel 2 Opiumwet, van artikel 2a Opiumwet, eerste lid, en van artikel 3 Opiumwet. Zo'n ontheffing is een besluit op maat: zij benoemt welke handelingen zijn toegestaan en voor welk doel, en zij kan later worden verlengd, gewijzigd, aangevuld of ingetrokken.
Wie beslist en waarover
De bevoegdheid ligt bij de minister, niet bij de gemeente en niet bij het Openbaar Ministerie. Bij het gebruik ervan moet hij artikel 8i Opiumwet, eerste lid, in acht nemen. De inhoudelijke voorwaarden staan niet in dit artikel maar in artikel 8 Opiumwet; artikel 8b Opiumwet en artikel 8c Opiumwet noemen gronden waarop een ontheffing wordt of kan worden geweigerd. Artikel 6 Opiumwet regelt dus vooral het bestaan van de bevoegdheid en de instrumenten om een verleende ontheffing te beheren.
Hoe lang een ontheffing geldt
Het tweede lid stelt een maximum aan de duur. Een ontheffing of een verlenging daarvan geldt voor ten hoogste vijf jaren. Voor twee gevallen geldt een veel kortere termijn: gaat het om een verbod als bedoeld in artikel 2 Opiumwet, onder A, of artikel 3 Opiumwet, onder A — het brengen van een middel binnen of buiten het Nederlandse grondgebied — dan wordt de ontheffing per geval verleend en voor ten hoogste zes maanden. Grensoverschrijdend verkeer wordt dus per situatie beoordeeld en niet met een doorlopende toestemming afgedaan.
De beslistermijn
Het derde lid geeft de aanvrager houvast: binnen drie maanden na ontvangst van de aanvraag stelt de minister hem in kennis van zijn beslissing. Blijft een beslissing uit, dan staan de algemene mogelijkheden van het bestuursrecht open, zoals het in gebreke stellen van het bestuursorgaan en beroep bij de bestuursrechter wegens het niet tijdig beslissen.
Wat een ontheffing niet is
Een ontheffing is geen vrijbrief. Zij geldt alleen voor de handelingen en de doeleinden die erin staan, en op grond van artikel 8a Opiumwet kunnen er bovendien voorschriften aan worden verbonden. Wie buiten die grenzen treedt, handelt weer in strijd met artikel 2 Opiumwet, artikel 2a Opiumwet of artikel 3 Opiumwet en kan daarvoor worden vervolgd. Een ontheffing werkt ook niet met terugwerkende kracht: handelingen van vóór de verlening blijven strafbaar.
In de praktijk
Wie een ontheffing overweegt — een onderzoeksinstelling, een fabrikant, een laboratorium — houdt rekening met een aanvraag waarin doel, locatie en beveiliging moeten worden onderbouwd, met een vergoeding op grond van artikel 7 Opiumwet en met een geldigheidsduur die om tijdige verlenging vraagt. Wordt een ontheffing geweigerd of ingetrokken, dan staat de gewone bestuursrechtelijke rechtsbescherming open: bezwaar bij de minister en daarna beroep bij de bestuursrechter.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Wie kan een ontheffing voor het telen van hennep krijgen?
Nee. De Afdeling legt uit dat het eerste lid van artikel 8 de algemene voorwaarden voor een ontheffing geeft en het tweede lid daarnaast de ontheffing voor het telen van cannabis noemt. Wie cannabis wil telen en leveren, moet daarom ook aan de bijzondere regels voor hennepteelt worden getoetst; dat de aanvrager al een overeenkomst heeft met een geneesmiddelenfabrikant in een ander land is dan niet voldoende. De Afdeling verwerpt ook de stelling dat het tweede lid pas van toepassing is als er al een overeenkomst met de minister bestaat. Zij bevestigt de uitspraak van de rechtbank voor zover aangevallen.
-
Mag een ontheffing voor langer dan vijf jaar worden verleend?
Nee. De Afdeling onderschrijft dat de geldingsduur van vijf jaar rechtstreeks voortvloeit uit het tweede lid van artikel 6, dat dwingend is voorgeschreven, zodat het de minister niet vrijstond daarvan af te wijken. De minister heeft dus geen ruimte om een langere looptijd te geven, ook niet als hij voor het overige van zijn beleidsregels afwijkt. Verder stelt de Afdeling vast dat de minister gelet op het derde lid binnen drie maanden na ontvangst van de aanvraag had moeten beslissen en dat niet tijdig heeft gedaan.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.