Artikel 9a Opiumwet: Beslag ter bewaring van verhaal

Artikel 9a Opiumwet maakt een vorm van beslag mogelijk die niet is bedoeld om bewijs veilig te stellen, maar om geld veilig te stellen. Bestaat er verdenking van een misdrijf waarvoor een geldboete van de vierde categorie kan worden opgelegd, dan kunnen voorwerpen in beslag worden genomen die kunnen dienen om het verhaal te bewaren voor een maatregel als bedoeld in artikel 13d Opiumwet.

Beslag met een ander doel

Het strafrecht kent verschillende soorten beslag. Klassiek beslag dient om de waarheid aan het licht te brengen of om voorwerpen aan het verkeer te onttrekken. Het beslag van dit artikel dient om te voorkomen dat er later niets meer te halen valt. Volgt uiteindelijk een maatregel waaraan een betalingsverplichting vastzit, dan moet er nog vermogen zijn waarop die kan worden verhaald.

De voorwaarde

De drempel ligt bij de verdenking van een misdrijf waarvoor een geldboete van de vierde categorie kan worden opgelegd. Dat is een verwijzing naar de strafbedreiging en niet naar de straf die uiteindelijk volgt. Het beslag komt dus al vroeg in een onderzoek in beeld, op een moment waarop nog niets vaststaat.

Dezelfde waarborgen als in het strafprocesrecht

Het tweede lid verklaart de bepalingen van het Wetboek van Strafvordering over beslag op grond van artikel 94a Sv van overeenkomstige toepassing. Daarmee gelden ook de waarborgen die daarbij horen: de tussenkomst van de rechter-commissaris (artikel 103 Sv), de regels over de wijze waarop beslag wordt gelegd en de mogelijkheid om bij de rechter een klaagschrift in te dienen (artikel 552a Sv). Wie zijn auto, banktegoed of woning geblokkeerd ziet, staat dus niet met lege handen.

Afbakening

Dit artikel gaat over zekerheid, niet over schuld. Het legt geen straf op en zegt niets over de vraag of het feit bewezen kan worden. Wordt de zaak geseponeerd of volgt vrijspraak, dan vervalt de grond voor het beslag. De bevoegdheid om voorwerpen in beslag te nemen in het kader van het onderzoek zelf staat in artikel 9 Opiumwet, derde lid.

In de praktijk

Voor de betrokkene is dit vaak het meest ingrijpende onderdeel van een strafzaak: de zaak loopt nog, maar het vermogen zit vast. Bedrijfsvoering en privéleven kunnen daardoor stilvallen. Het is verstandig snel juridische bijstand te zoeken, want tegen het beslag kan afzonderlijk worden opgekomen zonder de uitkomst van de strafzaak af te wachten. Ook een derde die eigenaar is van een in beslag genomen voorwerp kan zich melden.