- In deze wet en de daarop berustende bepalingen wordt verstaan onder: a. Onze Minister: Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport; b. substantie: stof van menselijke, dierlijke, plantaardige of chemische oorsprong, daaronder begrepen dieren, planten, delen van dieren of planten, alsmede micro-organismen; c. preparaat: een vast of vloeibaar mengsel van substanties; d. middel: substantie of preparaat; e. Enkelvoudig Verdrag: het op 30 maart 1961 te New York tot stand gekomen Enkelvoudig Verdrag inzake verdovende middelen (Trb. 1963, 81), zoals gewijzigd bij het op 25 maart 1972 te Genève tot stand gekomen Protocol tot wijziging van dat verdrag (Trb. 1987, 90); f. Psychotrope Stoffen Verdrag: het op 21 februari 1971 te Wenen tot stand gekomen Verdrag inzake psychotrope stoffen (Trb. 1989, 129); g. Kaderbesluit 2004/757/JBZ: Kaderbesluit 2004/757/JBZ van de Raad van 25 oktober 2004 betreffende de vaststelling van minimumvoorschriften met betrekking tot de bestanddelen van strafbare feiten en met betrekking tot straffen op het gebied van de illegale drugshandel (PbEU 2004, nr. L 335), zoals laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn (EU) 2017/2103 van het Europees Parlement en de Raad van 15 november 2017 tot wijziging van het Kaderbesluit 2004/757/JBZ van de Raad teneinde psychoactieve stoffen in de definitie van «drug» op te nemen en tot intrekking van Besluit 2005/387/JBZ van de Raad; h. Besluit 2005/387/JBZ: Besluit 2005/387/JBZ van de Raad van 10 mei 2005 inzake de uitwisseling van informatie, de risicobeoordeling en de controle ten aanzien van nieuwe psychoactieve stoffen (PbEU 2005, L 127); i. Verdrag tegen sluikhandel: het op 20 december 1988 tot stand gekomen Verdrag van de Verenigde Naties tegen de sluikhandel in verdovende middelen en psychotrope stoffen (Trb. 1989, 97); j. Verdrag ter uitvoering van artikel 17 van het Verdrag tegen sluikhandel: het op 31 januari 1995 te Straatsburg tot stand gekomen Verdrag inzake de sluikhandel over zee, ter uitvoering van artikel 17 van het Verdrag van de Verenigde Naties tegen de sluikhandel in verdovende middelen en psychotrope stoffen (Trb. 2010, 165 en 239); k. stofgroep: groep van substanties die afgeleid is van eenzelfde structuur.
- Voor toepassing van deze wet en de daarop berustende bepalingen worden de zouten van de substanties met die substanties gelijkgesteld.
- Voor de toepassing van deze wet wordt onder vervaardigen begrepen raffineren en omzetten.
- Onder binnen het grondgebied van Nederland brengen van middelen, bedoeld in de artikelen 2, 2a, eerste lid, en 3, is begrepen: het binnen het grondgebied van Nederland brengen van de voorwerpen of goederen, waarin die middelen verpakt of geborgen zijn en elke op het verder vervoer, de opslag, de aflevering, ontvangst of overdracht gerichte handeling, met betrekking tot die middelen, die binnen het grondgebied van Nederland zijn gebracht, of tot de voorwerpen of goederen, waarin die middelen verpakt of geborgen zijn.
- Onder buiten het grondgebied van Nederland brengen van middelen, bedoeld in de artikelen 2, 2a, eerste lid, en 3, is begrepen: het buiten het grondgebied van Nederland brengen van de voorwerpen of goederen, waarin die middelen verpakt of geborgen zijn en het met bestemming naar het buitenland vervoeren, ten vervoer aannemen of ten vervoer aanbieden, het ten uitvoer dan wel ten wederuitvoer aangeven, daaronder begrepen het doen van een summiere aangifte bij uitgaan of het in kennis stellen van de wederuitvoer, in de zin van Verordening (EU) nr. 952/2013 van het Europees Parlement en van de Raad van 9 oktober 2013 tot vaststelling van het douanewetboek van de Unie (PbEU 2013, L 269) of het in, op of aan een naar het buitenland bestemd vaar-, voer- of luchtvaartuig aanwezig hebben van die middelen, of van die voorwerpen of goederen.
Artikel 1 Opiumwet: Begripsbepalingen van de Opiumwet
Begripsbepalingen van de Opiumwet
Wettekst
Toelichting
Artikel 1 Opiumwet geeft de sleutels waarmee de rest van de Opiumwet moet worden gelezen. Het bepaalt wat een substantie, een preparaat en een middel is, welke verdragen en Europese besluiten aan de wet ten grondslag liggen, en wat er precies wordt bedoeld met het binnen of buiten Nederland brengen van een middel. Wie een verbod uit deze wet tegenkomt, kan de reikwijdte daarvan pas beoordelen als hij dit artikel erbij houdt.
Substantie, preparaat en middel
Een substantie is elke stof, ongeacht of die van menselijke, dierlijke, plantaardige of chemische oorsprong is. Ook levende dieren en planten, delen daarvan en micro-organismen vallen eronder. Een preparaat is een mengsel van substanties, vast of vloeibaar. De verzamelterm die de verbodsbepalingen gebruiken is middel: dat is een substantie of een preparaat. Deze ruime begrippen zeggen op zichzelf nog niet dat iets verboden is. De verboden gelden alleen voor de middelen die op lijst I of lijst II staan.
Voor planten en plantendelen betekent dat: staat een plant niet zelf op een van de lijsten, dan valt zij buiten de verboden, ook als zij van nature een stof bevat die wel op een lijst voorkomt. Bij mengsels werkt het andersom. Omdat een preparaat ook een middel is, geldt een mengsel waarin een verboden stof is verwerkt als geheel als dat middel, en niet alleen het werkzame deel ervan. Voor de hoeveelheid waarover iemand wordt aangesproken, kan dat veel uitmaken.
Twee aanvullingen verbreden het bereik nog. De zouten van een substantie worden met die substantie gelijkgesteld, zodat een chemische variant in zoutvorm niet buiten de wet valt. En onder vervaardigen vallen ook raffineren en omzetten, zodat bewerkingsstappen die geen nieuwe stof opleveren toch onder het verbod blijven.
Stofgroep
Een stofgroep is een groep substanties die van eenzelfde structuur is afgeleid. Dat begrip is nodig voor lijst IA, waarop niet losse middelen maar hele groepen staan. Zo hoeft de wetgever niet elke nieuwe variant afzonderlijk aan te wijzen. De uitwerking daarvan staat in artikel 2a Opiumwet en in artikel 3aa Opiumwet.
In- en uitvoer zijn ruim omschreven
Het vierde en het vijfde lid geven aan het binnen en buiten het grondgebied brengen van middelen een veel bredere betekenis dan het passeren van een grens:
- Verpakking telt mee — ook het invoeren of uitvoeren van de voorwerpen of goederen waarin de middelen zitten valt eronder.
- Handelingen na binnenkomst — is een middel eenmaal het land in gebracht, dan geldt ook elke handeling die gericht is op het verder vervoeren, opslaan, afleveren, ontvangen of overdragen ervan als binnen het grondgebied brengen.
- Uitvoer in stappen — vervoer naar het buitenland, het aannemen of aanbieden ten vervoer, en de douaneaangifte ten uitvoer of wederuitvoer vallen alle onder buiten het grondgebied brengen.
- Vertrekkend vervoermiddel — het enkele aanwezig hebben van de middelen in of aan een vaartuig, voertuig of luchtvaartuig dat naar het buitenland gaat, is al genoeg.
Dat betekent dat iemand die zelf geen grens is overgegaan, toch met de invoerbepaling te maken kan krijgen, bijvoorbeeld doordat hij een zending in ontvangst neemt, doorgeeft of opslaat. Volgens de Hoge Raad kan ook een handeling die al vóór de binnenkomst is verricht maar op het verdere traject in Nederland is gericht, onder de invoer vallen, zoals het alvast regelen van een opslagruimte voor een zending die nog onderweg is. Het middel moet Nederland dan wel werkelijk hebben bereikt; is dat niet gebeurd, dan komt hooguit een poging tot invoer in beeld.
Verdragen en Europese besluiten
De wet verwijst naar het Enkelvoudig Verdrag inzake verdovende middelen met het wijzigingsprotocol, naar het Verdrag inzake psychotrope stoffen, naar het Verdrag tegen sluikhandel en het uitvoeringsverdrag over sluikhandel over zee, en naar het Kaderbesluit 2004/757/JBZ en Besluit 2005/387/JBZ. Die stukken bepalen niet rechtstreeks wat in Nederland strafbaar is, maar zij sturen wel welke middelen op de lijsten moeten komen; artikel 3a Opiumwet werkt dat uit.
In de praktijk
Voor wie met een verdenking te maken krijgt, is dit artikel vaak van belang bij de vraag of het aangetroffene onder de wet valt en welke gedraging hem eigenlijk wordt verweten. De minister die over de uitvoering gaat, is de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, wat laat zien dat de wet naast een strafrechtelijk ook een volksgezondheidskarakter heeft.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Wanneer is drugs buiten het grondgebied van Nederland gebracht?
Het verbod van artikel 2 onder A van de Opiumwet om een middel van lijst I buiten het grondgebied van Nederland te brengen reikt verder dan het feitelijke vertrek uit Nederland. De Hoge Raad beslist dat ook wie drugs met bestemming naar het buitenland ten vervoer aanbiedt, dat verbod overtreedt. Dat de cocaine in Nederland werd geleverd aan een politieagent die zich als koper voordeed, sluit dat niet uit; het hof heeft het verbod te beperkt uitgelegd. De uitspraak wordt gedeeltelijk vernietigd en de zaak gaat terug naar het hof.
-
Hoe ver reikt het binnen het grondgebied brengen van lid 4?
Artikel 1 lid 4 van de Opiumwet rekent ook elke op het verder vervoer gerichte handeling tot het binnen het grondgebied van Nederland brengen. De Hoge Raad beslist dat het daarbij alleen kan gaan om handelingen met betrekking tot middelen die werkelijk in Nederland zijn gebracht. Was een partij van 3.800 kilo cocaine in Belgie uit de container gehaald en kwam er ongeveer anderhalve kilo Nederland binnen, dan kan het voltooide delict niet op de hele partij betrekking hebben; dat de verdachte al bij de voorbereiding betrokken was, verandert dat niet. De Hoge Raad vernietigt de uitspraak en wijst de zaak terug.
-
Is klaarstaan om drugs op te vangen al invoer?
De Hoge Raad oordeelt dat ook het gereed staan om cocaine na aankomst in Nederland te onderscheppen een op de ontvangst gerichte handeling is in de zin van artikel 1 lid 4 van de Opiumwet. Voor invoer is dus niet nodig dat de verdachte zelf een handeling verrichtte die het daadwerkelijk binnenbrengen van de drugs betrof. Het hof kon daaruit afleiden dat een bagagemedewerker die de koffer met cocaine van de band zou halen, medepleger van de invoer was. De straf werd verminderd omdat de zaak in cassatie te lang had geduurd.
-
Moeten de drugs werkelijk het land uit zijn?
Onder het buiten het grondgebied brengen van drugs valt volgens artikel 1 lid 5 van de Opiumwet ook het ten vervoer aanbieden ervan met bestemming naar het buitenland. De Hoge Raad beslist dat daarvoor niet nodig is dat de drugs ook werkelijk naar het buitenland zijn vervoerd. Dat de verkoper zich willens en wetens blootstelde aan de kans dat de koper de partij naar Duitsland zou meenemen, kon het hof uit de omstandigheden afleiden. Voor een ander onderdeel van de bewezenverklaring slaagde de klacht wel; de zaak is in zoverre verwezen.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.