Bij gebreke van bijzondere bedingen omtrent de wijze van beheer, moeten de volgende regelen worden in acht genomen: 1°. De vennooten worden geacht zich over en weder de magt te hebben verleend om, de een voor den anderen, te beheeren. Hetgeen ieder van hen verrigt is ook verbindende voor het aandeel der overige vennooten, zonder dat hij hunne toestemming hebbe bekomen; onverminderd het regt van deze laatstgemelden, of van een hunner, om zich tegen de handeling, zoo lang die nog niet gesloten is, te verzetten; 2°. Ieder der vennooten mag gebruik maken van de goederen aan de maatschap toebehoorende, mits hij dezelve tot zoodanige einden gebruike, als waartoe zij gewoonlijk bestemd zijn, en mits hij zich van dezelve niet bediene tegen het belang der maatschap of op zoodanige wijze, dat de overige vennooten daardoor verhinderd worden om van die goederen, volgens hun regt, mede gebruik te maken; 3°. Ieder vennoot heeft de bevoegdheid om de overige vennooten te verpligten in de onkosten te dragen, welke tot behoud der aan de maatschap behoorende goederen noodzakelijk zijn; 4°. Geen der vennooten kan, zonder toestemming der overige, eenige nieuwigheden daarstellen ten aanzien der onroerende zaken, welke tot de maatschap behooren, al beweerde hij ook dat dezelve voor de maatschap voordeelig waren.
Boek 7a Artikel 1676 (7a:1676 BW)
Beheer wanneer daarover niets is afgesproken
Wettekst
Toelichting
Als de vennoten niets over het beheer hebben geregeld, valt de maatschap terug op dit artikel. Het bevat vier vuistregels die samen een compleet, zij het summier, beheersregime vormen. Zij gelden alleen bij gebreke van eigen afspraken; wie iets anders wil, kan dat vastleggen, bijvoorbeeld door een beheerder aan te wijzen zoals in artikel 7A:1673 BW of door meerdere beheerders te benoemen zoals in artikel 7A:1674 BW.
De vier regels op een rij
De regels lopen van bevoegdheid, via gebruik en kosten, naar een verbod. Zij regelen daarmee de belangrijkste vragen die zich in het dagelijkse beheer voordoen.
- Wederzijdse bevoegdheid, met verzet vooraf. De vennoten worden geacht elkaar over en weer te hebben gemachtigd om te beheren. Wat de een doet, bindt daardoor ook het aandeel van de anderen, zonder dat hij hun toestemming hoefde te vragen. Daar staat tegenover dat elke andere vennoot zich tegen de handeling kan verzetten zolang die nog niet is gesloten.
- Gebruik van gezamenlijke goederen. Iedere vennoot mag de goederen van de maatschap gebruiken, mits voor het doel waarvoor zij normaal bestemd zijn, niet tegen het belang van de maatschap in, en niet zo dat de anderen erdoor worden verhinderd ze ook te gebruiken.
- Kosten van behoud. Iedere vennoot kan de anderen verplichten mee te betalen aan uitgaven die nodig zijn om de goederen van de maatschap in stand te houden.
- Geen eigenmachtige veranderingen aan onroerende zaken. Aan onroerende zaken van de maatschap mag geen vennoot zonder toestemming van de anderen iets nieuws aanbrengen, ook niet met het argument dat het voordelig zou zijn.
De verhouding tussen de vennoten
De eerste regel brengt mee dat een vennoot met zijn handelen ook de positie van zijn medevennoten kan raken. Het verzetsrecht is daarbij het middel van de anderen, en de wettekst beperkt het tot de periode waarin de handeling nog niet is gesloten. Of en wanneer een vennoot de anderen ook tegenover een derde verbindt, is geregeld in de bepalingen over de verhouding tot derden, artikel 7A:1679 BW en artikel 7A:1681 BW; die zijn bij een vraag naar gebondenheid naar buiten het vertrekpunt.
Een voorbeeld
Twee vennoten exploiteren samen een kwekerij in een kas die tot de maatschap behoort. De een wil een verwarmingssysteem laten aanleggen en meent dat dit de opbrengst verhoogt. Dat is een verandering aan een onroerende zaak, en daarvoor heeft hij de toestemming van zijn medevennoot nodig, hoe goed het plan ook is. Moet daarentegen het kasdek na een storm worden hersteld om verder verval te voorkomen, dan gaat het om behoud en kan hij zijn medevennoot verplichten in de kosten bij te dragen.
In de praktijk
Dit artikel vult aan wat de vennoten niet zelf hebben geregeld. Het zwijgt over toestemmingsdrempels, over de administratie en over de vraag hoe je een besluit neemt als de vennoten het oneens zijn. Wie een maatschap opzet, kan het beheer daarom zelf inrichten en daarbij bepalen welke beslissingen ieder alleen mag nemen en vanaf welk bedrag of welk onderwerp overleg verplicht is.