Boek 7a Artikel 1826 (7a:1826 BW)

Dit artikel maakt een uitzondering op artikel 7A:1825 BW. Spelen die geschikt zijn tot lichaamsoefening vallen niet onder de uitsluiting van de vordering; de wet noemt als voorbeelden het schermen en het houden van wedlopen. Voor die categorie kan een aanspraak dus wél in rechte worden geldend gemaakt. Het tweede lid bouwt daar meteen een rem in: de rechter kan de eis afwijzen of verminderen wanneer het gevorderde bedrag hem overmatig voorkomt.

Wat de uitzondering kenmerkt

Beslissend is dat het spel op lichamelijke inspanning en vaardigheid berust en niet louter op geluk. Daar zit ook de rechtvaardiging: wie zijn eigen prestatie levert, verdient iets anders dan wie op een uitkomst wedt waar hij niets aan bijdraagt. De voorbeelden in de wettekst zijn ouderwets, maar de maatstaf is dat niet: het gaat om de vraag of het spel wezenlijk om lichaamsoefening draait.

De rem van het tweede lid

De uitzondering geldt niet onbeperkt. De rechter mag naar de hoogte van het bedrag kijken en kan de vordering geheel afwijzen of tot een lager bedrag toewijzen. Daarmee blijft de terughoudendheid van deze afdeling overeind: ook bij een inspanningsgebonden spel wil de wet niet dat er onbeperkt hoge bedragen langs de rechter kunnen worden binnengehaald. Wat overmatig is, hangt af van de omstandigheden, waaronder de aard van het spel en de verhoudingen tussen partijen.

Verhouding tot de andere bepalingen

De uitzondering staat naast de hoofdregel van artikel 7A:1825 BW en is er niet los van te lezen. Beide bepalingen zijn dwingend: artikel 7A:1827 BW sluit uit dat partijen daarvan afwijken. Wat er gebeurt met een bedrag dat al vrijwillig is voldaan, is een aparte vraag, die artikel 7A:1828 BW beantwoordt.

Een voorbeeld

Twee wielrenners spreken af dat de verliezer van een onderlinge tijdrit een bedrag betaalt. Zij leggen daadwerkelijk de rit af. De winnaar kan zijn aanspraak in rechte aan de orde stellen, want dit is een spel dat op lichamelijke inspanning berust. Is het afgesproken bedrag zo hoog dat het niet meer in verhouding staat tot wat er is gebeurd, dan kan de rechter dat matigen of de eis afwijzen. Wedden zij daarentegen samen op de uitslag van een wedstrijd van anderen, dan valt dat weer onder de hoofdregel.

In de praktijk

De uitzondering is smaller dan zij op het eerste gezicht lijkt: zij ziet op het meedoen aan het spel, niet op het wedden erop. Wie aanspraak wil maken op een afspraak rond sport, moet dus eerst laten zien dat het om de eigen lichamelijke inspanning ging. En houd er rekening mee dat een hoog bedrag ook bij een geldige aanspraak niet vanzelf integraal wordt toegewezen.