Boek 7a Artikel 1790 (7a:1790 BW)

Aansprakelijkheid voor verzwegen gebreken van de geleende zaak

Indien de ter leen gegevene zaak zoodanige gebreken heeft, dat daardoor aan dengenen die zich van dezelve bedient nadeel zoude kunnen worden toegebragt, is de uitleener, zoo hij die gebreken gekend, en daarvan aan den gebruiker geene kennis gegeven heeft, voor de gevolgen verantwoordelijk.

Toelichting

Dit artikel legt de uitlener één duidelijke verplichting op: vertel wat je weet. Heeft de uitgeleende zaak gebreken waardoor de gebruiker nadeel kan ondervinden, en kende de uitlener die gebreken zonder de lener te waarschuwen, dan is hij verantwoordelijk voor de gevolgen. Het is de zwaarste van de weinige verplichtingen die op de uitlener rusten.

De kern is de wetenschap

De aansprakelijkheid knoopt aan bij wat de uitlener wist. Wist hij van het gebrek niet, dan gaat dit artikel niet op, hoe vervelend de gevolgen voor de lener ook zijn. Dat past bij het karakter van bruikleen: wie iets gratis ter beschikking stelt, staat niet in voor de deugdelijkheid van wat hij weggeeft. Maar wie een gevaar kent en zwijgt, kan zich achter die gratis dienst niet verschuilen.

Het verzwijgen

Naast de wetenschap is vereist dat de uitlener de lener niet heeft ingelicht. Een waarschuwing hoeft niet plechtig te zijn; als de lener weet waar hij op moet letten, is aan het artikel voldaan. Wel moet de mededeling het gebrek werkelijk duidelijk maken. Zeggen dat er 'iets is met de rem' terwijl je weet dat de rem het bij een noodstop begeeft, is geen waarschuwing die het gevaar dekt.

Waar de aansprakelijkheid op ziet

De uitlener is verantwoordelijk voor de gevolgen van het gebrek. Dat gaat verder dan de zaak zelf: het gaat om het nadeel dat de gebruiker door dat gebrek lijdt. Tegelijk begrenst het artikel de aansprakelijkheid tot wat uit het verzwegen gebrek voortvloeit. Schade die de lener veroorzaakt door zijn eigen onzorgvuldigheid komt niet voor rekening van de uitlener; daarvoor geldt de eigen verplichting van de lener uit artikel 7A:1781 BW.

Een voorbeeld

Iemand leent een ladder uit waarvan hij weet dat een van de sporten is gescheurd, en zegt daar niets over. De lener valt door die sport en raakt gewond. De gevolgen daarvan komen voor rekening van de uitlener. Had hij bij het meegeven gezegd dat de derde sport van boven kapot is en niet mag worden belast, en gaat de lener er toch op staan, dan is de situatie omgekeerd: er is dan gewaarschuwd, en het is de lener die niet zorgvuldig is geweest.

In de praktijk

Loop bij het uitlenen kort langs wat je van de zaak weet en zeg het hardop, ook als het klein lijkt. Zet het er bij waardevolle of gevaarlijke zaken in een bericht bij; dat is voor beide partijen prettig. Voor de lener geldt: vraag ernaar en gebruik de zaak niet als je iets ziet wat niet in orde is, want een gebrek dat je zelf hebt opgemerkt is niet langer een gebrek waarover je niet was ingelicht.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst