Boek 7a Artikel 1688 (7a:1688 BW)

Voortzetting van de maatschap na het overlijden van een vennoot

Indien bedongen is, dat, in geval van overlijden van een der vennooten, de maatschap met deszelfs erfgenaam, of alleen tusschen de overblijvende vennooten, zoude voortduren, moet dat beding worden nagekomen.
In het tweede geval, heeft de erfgenaam des overledenen geen verder regt dan op de verdeeling der maatschap, overeenkomstig de gesteldheid waarin dezelve zich ten tijde van dat overlijden bevond; doch hij deelt in de voordeelen en draagt in de verliezen, die de noodzakelijke gevolgen zijn van verrigtingen, welke vóór het overlijden van den vennoot, wiens erfgenaam hij is, hebben plaats gehad.

Toelichting

Dit artikel maakt het mogelijk om de gevolgen van een overlijden vooraf te regelen. Volgens artikel 7A:1683 BW eindigt de maatschap als een vennoot overlijdt. Hebben de vennoten afgesproken dat de samenwerking dan doorgaat, hetzij met de erfgenaam van de overledene, hetzij alleen tussen de overblijvende vennoten, dan moet die afspraak worden nagekomen. Zonder zo'n afspraak eindigt de maatschap.

De twee varianten

De eerste variant is dat de maatschap met de erfgenaam van de overledene doorgaat. De tweede variant is dat de overblijvende vennoten samen verdergaan en de erfgenaam buiten de samenwerking blijft.

De positie van de erfgenaam bij voortzetting zonder hem

Voor dat tweede geval regelt het artikel wat de erfgenaam nog toekomt, en dat is minder dan een aandeel in de doorlopende onderneming. Zijn recht is beperkt tot de verdeling van de maatschap volgens de toestand waarin zij zich bevond op de dag van het overlijden. Die dag is de peildatum: wat er daarna in de maatschap verandert, telt voor zijn aanspraak niet mee, behalve in het geval dat hierna aan bod komt.

De lopende zaken van vóór het overlijden

Op die peildatum maakt het artikel wel een uitzondering. De erfgenaam deelt in de voordelen en draagt in de verliezen die het noodzakelijke gevolg zijn van handelingen die vóór het overlijden zijn verricht. Een opdracht die de overledene had aangenomen en die pas later wordt afgerond, telt dus mee; hetzelfde geldt voor een verlies dat toen al in de kiem zat. De grens ligt bij het noodzakelijke gevolg: nieuwe beslissingen van de achterblijvers vallen erbuiten, ook als zij voortbouwen op oud werk.

Een voorbeeld

Drie vennoten van een installatiebedrijf hebben afgesproken dat de maatschap na een overlijden tussen de overblijvenden doorgaat. Als de oudste vennoot overlijdt, hebben zijn erfgenamen recht op de verdeling volgens de toestand van de maatschap op zijn sterfdag. Loopt er dan nog een grote installatieopdracht die hij had aangenomen, dan delen de erfgenamen mee in de winst daarop, maar ook in het verlies als het project verkeerd afloopt. De opdracht die de achterblijvers een half jaar later binnenhalen, valt buiten hun aanspraak.

In de praktijk

Een voortzettingsbeding zegt op zichzelf nog niet hoe de aanspraak van de erfgenaam wordt vastgesteld en voldaan. Na een overlijden draait het vaak om de vraag wat de erfgenaam precies toekomt en wanneer. Een beding dat ook de peildatum, de waarderingsmethode, de wijze van afrekening en de betalingstermijn regelt, beantwoordt die vragen vooraf; daarbij is het van belang dat de achterblijvers de afrekening ook financieel kunnen dragen.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.