Boek 7a Artikel 1670 (7a:1670 BW)

Verdeling van winst en verlies zonder afspraak daarover

Indien bij de overeenkomst van maatschap het aandeel van ieder vennoot in de winsten en de verliezen niet is bepaald, is elks aandeel geëvenredigd aan hetgeen hij in de maatschap heeft ingebragt.
Ten aanzien van degenen die slechts zijne nijverheid heeft ingebragt, wordt het aandeel in de winsten en de verliezen berekend gelijk te staan met het aandeel van dengenen der vennooten die het minst heeft ingebragt.

Toelichting

Dit artikel springt in wanneer de vennoten niet hebben geregeld hoe zij winst en verlies verdelen. De hoofdregel is dan dat ieders aandeel wordt bepaald door wat hij heeft ingebracht: wie meer inbracht, deelt voor een groter deel mee, in de winst én in het verlies. Wat als inbreng meetelt, staat in artikel 7A:1662 BW, en dat is meer dan geld alleen.

De vennoot die alleen zijn werk inbrengt

Voor de vennoot die uitsluitend arbeid inbrengt, geeft het tweede lid een aparte maatstaf. Zijn aandeel wordt gelijkgesteld aan dat van de vennoot die van allen het minst heeft ingebracht. Die regel is nuchter bedoeld: arbeid laat zich niet zonder meer in een bedrag uitdrukken, dus kiest de wet een houvast dat altijd te bepalen is. Voor de arbeidsvennoot pakt dat vaak ongunstig uit, en juist dat is de reden om er zelf iets over af te spreken.

Winst en verlies gaan samen

De maatstaf geldt voor beide kanten van het resultaat. Wie een groter aandeel in de winst heeft, draagt daarmee ook een groter deel van het verlies; wie zijn deel in de winst klein houdt, beperkt daarmee zijn verliesdeel. Van die koppeling kan worden afgeweken, maar niet in alle richtingen: artikel 7A:1672 BW verklaart nietig het beding dat alle voordelen aan één vennoot toekent, terwijl het omgekeerde — alle verliezen bij één of enkele vennoten leggen — wel is toegestaan.

De verdeling mag niet aan één persoon worden overgelaten

Partijen mogen zelf een verdeelsleutel afspreken, maar zij mogen die beslissing niet uit handen geven. Artikel 7A:1671 BW verbiedt het beding waarbij de omvang van ieders aandeel wordt overgelaten aan één van de vennoten of aan een derde; is dat toch afgesproken, dan geldt de maatstaf van dit artikel alsnog.

Een voorbeeld

Drie vennoten beginnen een ontwerpbureau. De eerste brengt veertigduizend euro in, de tweede tienduizend euro, de derde brengt geen geld in maar werkt fulltime mee. Er is niets afgesproken over de verdeling. De derde vennoot krijgt dan een aandeel dat gelijk is aan dat van de tweede, de kleinste inbrenger. In een goed jaar deelt hij dus veel minder mee dan zijn inzet rechtvaardigt, en in een slecht jaar draagt hij navenant minder verlies. Wie fulltime meewerkt zonder kapitaal, moet dit artikel dus kennen voordat hij tekent.

In de praktijk

Deze bepaling is aanvullend recht en in de meeste maatschappen ongeschikt als eindresultaat. Spreek een verdeling af die past bij wat mensen werkelijk bijdragen, en herzie die als de verhoudingen veranderen: een vennoot die kapitaal terugtrekt of juist minder gaat werken, verandert de balans waarop de oude sleutel was gebaseerd. Leg de sleutel ook vast voor het verlies, niet alleen voor de winst.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.