Wat speelt er?
Soms is de verhouding tussen aandeelhouders zo verstoord dat samen doorgaan niet meer werkt, maar niemand vrijwillig zijn aandelen verkoopt. Voor die situatie bestaat de wettelijke geschillenregeling voor aandeelhouders. Die kent twee hoofdvarianten: uitstoting en uittreding.
Bij uitstoting vraag je de rechter om een medeaandeelhouder te dwingen zijn aandelen te verkopen; feitelijk werk je zo een medeaandeelhouder eruit die de onderneming schaadt. Dat kan als die aandeelhouder door zijn gedrag het belang van de vennootschap zodanig schaadt dat hij niet langer mag blijven. Het gaat dus niet om een simpel meningsverschil, maar om gedrag dat de onderneming echt in gevaar brengt.
Bij uittreding draai je het om: jij wilt eruit en vordert dat de andere aandeelhouders jouw aandelen overnemen. Dat kan als je door gedragingen van medeaandeelhouders zo in je belangen wordt geschaad dat van jou niet gevraagd kan worden nog langer aandeelhouder te blijven. Je wordt dan als het ware uitgekocht: je laat je aandelen overnemen omdat de ruzie onhoudbaar is geworden.
In beide gevallen benoemt de rechter meestal een of meer deskundigen die de waarde van de aandelen bepalen, zodat de prijs ook bij een gedwongen overdracht van aandelen eerlijk is. De procedure kan flink wat tijd kosten, maar biedt wel een uitweg uit een patstelling. Vaak wordt de dreiging van deze procedure ook gebruikt om een medeaandeelhouder alsnog uit te kopen via een schikking.