Wat speelt er?
De statuten van een bv regelen de basis, maar ze zijn openbaar en vrij algemeen. Voor de echte afspraken tussen aandeelhouders sluit je daarnaast een aandeelhoudersovereenkomst (ook wel SHA, van shareholders agreement). Dat is een gewoon contract: het bindt de partijen die het tekenen aan wat ze hebben afgesproken.
In zo'n overeenkomst regel je onder meer wie waarover mag beslissen, welke besluiten unanimiteit vereisen, hoe de winst wordt verdeeld en of aandeelhouders ook actief in het bedrijf moeten werken. Ook belangrijk zijn de vertrekscenario's: wat gebeurt er als iemand wil verkopen, arbeidsongeschikt wordt, overlijdt of ruzie krijgt — de bekende exit-regeling voor aandeelhouders en de 'goodleaver/badleaver'-afspraken.
Omdat het een contract is, geldt dat partijen zich aan de afspraken moeten houden en zich daarbij redelijk en billijk moeten gedragen. Houdt iemand zich niet aan de overeenkomst, dan is dat wanprestatie en kun je nakoming of schadevergoeding vorderen. Vaak worden er ook boetebedingen opgenomen om afspraken kracht bij te zetten.
De grote waarde van een goede aandeelhoudersovereenkomst zit in het voorkomen van conflicten. Juist als partners het nog goed met elkaar kunnen vinden, is het slimme moment om een aandeelhoudersovereenkomst op te stellen voor het geval het misgaat. Leun daarbij niet blind op een gratis voorbeeld van internet: zonder afspraken die op jullie situatie zijn toegesneden beland je bij een conflict al snel in de wettelijke geschillenregeling, wat langer en duurder is.