Wat speelt er?
In veel oudere steden, met houten paalfunderingen of ondiepe funderingen, is funderingsherstel een reëel risico; door paalrot kunnen houten palen onder een appartement na verloop van jaren aangetast raken. Bij een appartementengebouw hoort de fundering tot de gemeenschappelijke gedeelten. Dat betekent dat de vraag wie de fundering onder een appartement betaalt niet bij de individuele bewoner van de begane grond ligt, maar bij de Vereniging van Eigenaars, die verantwoordelijk is voor het onderhoud en herstel ervan. Iedere eigenaar deelt mee in de lasten, ongeacht op welke verdieping hij woont.
De VvE is wettelijk verplicht een reservefonds aan te houden voor toekomstig groot onderhoud van de VvE. Funderingsherstel is precies zo'n grote uitgave waarvoor dat fonds bedoeld is. Is het reservefonds goed gevuld, dan kan een deel van de kosten daaruit worden betaald. Vaak is het bedrag echter niet toereikend en moeten de eigenaars bijstorten of samen een lening aangaan. Hoe de kosten van het funderingsherstel precies over de eigenaars worden verdeeld, staat in de akte van splitsing: meestal naar rato van het aandeel dat bij elk appartement hoort.
Funderingsherstel begint met onderzoek: een inspectie stelt vast of, en hoe snel, herstel nodig is. Op basis daarvan maakt de VvE een plan en een begroting. Vervolgens moet de vergadering van eigenaars een besluit over het funderingsherstel nemen. Omdat het om een grote, ingrijpende investering gaat, is daarvoor vaak een versterkte meerderheid nodig. Dat kan lastig zijn: niet iedereen heeft het geld, en niet iedereen voelt de urgentie even sterk.
Blokkeert een deel van de eigenaars noodzakelijk herstel, dan kan de zaak vastlopen terwijl het gebouw achteruitgaat. In zulke gevallen kan een eigenaar of het bestuur de kantonrechter inschakelen om een oplossing af te dwingen, bijvoorbeeld vervangende machtiging voor de uitvoering. Ook kan de gemeente in het uiterste geval ingrijpen als de veiligheid in het geding komt.
Voor kopers is het verstandig vooraf te onderzoeken of er funderingsproblemen spelen. Vraag naar het meerjarenonderhoudsplan, de hoogte van het reservefonds en eventuele eerdere inspecties. Een gebouw met bekende funderingsproblemen en een lege VvE-kas kan je na aankoop met een fors bedrag opzadelen. Goede informatie vooraf voorkomt onaangename verrassingen achteraf.