Wat speelt er?
De Omgevingswet legt de overheid een bestuursrechtelijke handhavingstaak op: toezicht houden en optreden tegen overtredingen van de omgevingsregels, zoals bouwen zonder vergunning, strijdig gebruik of milieuovertredingen. Gemeenten, provincies en omgevingsdiensten controleren en kunnen ingrijpen met een last onder dwangsom of bestuursdwang.
In het omgevingsrecht geldt in beginsel een beginselplicht tot handhaving: constateert het bevoegd gezag een overtreding, dan moet het in de regel optreden, tenzij er concreet zicht is op legalisatie of handhaven onevenredig zou zijn. Dat betekent dat de overheid een overtreding niet zomaar mag laten lopen. Als omwonende of andere belanghebbende kun je hier gebruik van maken.
Je kunt namelijk zelf een handhavingsverzoek indienen: je vraagt het bevoegd gezag schriftelijk om op te treden tegen een overtreding, bijvoorbeeld een buurman die zonder vergunning bouwt. De reactie daarop is een besluit, dus wijst men je verzoek af, dan kun je daartegen bezwaar en beroep instellen. Zo heb je een concreet middel om naleving af te dwingen.