Burgerlijk procesrecht · De procedure

Bewijs in de civiele procedure

Wie iets stelt, moet het vaak ook bewijzen. Het bewijsrecht bepaalt wie welke feiten moet aantonen en met welke middelen, van documenten tot getuigen.

Burgerlijk procesrecht 2 wetsartikelen 1 specialist
In het kort
  • Wie zich op een feit beroept, moet het in beginsel bewijzen.
  • De rechter waardeert het bewijs vrij, behalve bij dwingende bewijskracht.
  • Aantoonbaarheid begint bij het vastleggen van afspraken, niet pas in de rechtszaal.

Wat speelt er?

In het civiele proces geldt als hoofdregel dat feiten die door de ene partij worden gesteld en door de andere voldoende worden betwist, bewezen moeten worden. De rechter is vrij in de waardering van het bewijs, tenzij de wet anders bepaalt. Dit betekent dat een goed onderbouwd verhaal met stukken vaak sterker staat dan een kale bewering.

De bewijslast, de vraag wie het risico draagt als een feit onbewezen blijft, ligt in beginsel bij de partij die zich op de rechtsgevolgen van dat feit beroept. Op die hoofdregel bestaan uitzonderingen: soms verschuift de bewijslast door een bijzondere regel of door de eisen van redelijkheid en billijkheid.

Bewijs kan met alle middelen worden geleverd, tenzij de wet het beperkt. Denk aan schriftelijke stukken, getuigenverklaringen, deskundigenberichten en de eigen verklaring van partijen. Aan sommige stukken, zoals authentieke akten, kent de wet dwingende bewijskracht toe.

Nadenken over bewijs begint niet in de rechtszaal maar bij het aangaan van afspraken: leg dingen schriftelijk vast en bewaar correspondentie. In een geschil is aantoonbaarheid vaak doorslaggevend.

Terug naar de wet

Dit zijn de artikelen die de juridische basis vormen:

149 Welke feiten aan de beslissing ten grondslag mogen liggen Burgerlijke Rechtsvordering 150 De verdeling van de bewijslast Burgerlijke Rechtsvordering

Veelgestelde vragen

Wie moet iets bewijzen in een civiele zaak?
In beginsel de partij die zich beroept op de rechtsgevolgen van een gesteld feit. Blijft dat feit onbewezen, dan draagt die partij het risico. Op de hoofdregel bestaan uitzonderingen.
Welke bewijsmiddelen mag ik gebruiken?
In beginsel alle: schriftelijke stukken, getuigen, deskundigenberichten en partijverklaringen. De rechter waardeert het bewijs vrij, behalve waar de wet dwingende bewijskracht voorschrijft.
Wat is dwingend bewijs?
Bewijs waaraan de rechter in beginsel gebonden is, zoals de inhoud van een authentieke akte. Tegenbewijs is vaak nog wel mogelijk, maar de lat ligt hoger.

Gerelateerde onderwerpen

Ook gezocht als

bewijs civiele procedure bewijslast bewijslastverdeling getuigenverhoor dwingende bewijskracht vrije bewijswaardering wie moet bewijzen