Wat speelt er?
Bij oplichting beweeg je een ander, met bedrieglijke middelen, tot het afgeven van geld of goederen, het aangaan van een schuld of het verrichten van een dienst. De wet noemt daarvoor onder meer het aannemen van een valse naam of valse hoedanigheid, listige kunstgrepen en een samenweefsel van verdichtsels — kortom een opzet van leugens en trucs. Een enkele leugen is soms niet genoeg; het geheel moet voldoende bedrieglijk zijn.
Oplichting komt in veel vormen voor: van de klassieke voorschotfraude tot online marktplaatsoplichting, phishing, valse webshops en spookfacturen. Bepalend is dat het slachtoffer door de misleiding is bewogen om te betalen of iets af te geven. Als iemand simpelweg zijn afspraak niet nakomt zonder dat er van begin af aan sprake was van bedrog, is het eerder een civiele wanprestatie dan oplichting.
Slachtoffers doen aangifte; betaalbewijzen, chatgesprekken en advertenties vormen het bewijs. De schade kan als benadeelde partij worden gevorderd. Word je verdacht van oplichting, dan draait het vaak om de vraag of je van tevoren de bedoeling had te bedriegen — dat opzet is het scharnierpunt tussen een strafbaar feit en een gewoon geschil.