Verbintenissen- en contractenrecht · Nakoming & tekortkoming

Boetebeding

Een boetebeding is een afspraak dat iemand een vast bedrag moet betalen als hij zijn verplichting niet nakomt, bijvoorbeeld bij te late levering of schending van een geheimhoudingsplicht. Zo'n boete werkt als prikkel en bespaart discussie over de schade. De rechter kan een te hoge boete matigen.

Verbintenissen- en contractenrecht 3 wetsartikelen 2 specialisten

In het kort

Een boetebeding verplicht tot een vast bedrag bij niet-nakomen, zonder bewijs van schade.
De boete komt meestal in de plaats van schadevergoeding, tenzij anders afgesproken.
De rechter kan een bovenmatige boete matigen als de billijkheid dat eist.

Wat speelt er?

Een boetebeding is een contractuele afspraak dat een partij een boete verschuldigd is als zij tekortschiet — een echte contractuele boete dus. Je komt het veel tegen: een boete per dag bij te late oplevering, een boete bij overtreding van een concurrentie- of geheimhoudingsbeding, of een vast bedrag als iemand een afspraak schendt. Het doel is tweeledig: een prikkel om na te komen en een manier om gedoe over de schade te voorkomen.

Het voordeel is dat je bij een boetebeding in beginsel niet hoeft te bewijzen hoeveel schade je precies hebt geleden. De boete is verschuldigd zodra de overtreding vaststaat. Dat scheelt een lastige en dure discussie over schadeberekening, en het geeft vooraf duidelijkheid over de gevolgen van niet nakomen.

Wel is de hoofdregel dat de boete in de plaats komt van de schadevergoeding: je kunt in beginsel niet én de boete én daarnaast de volledige werkelijke schade vorderen, tenzij het contract dat uitdrukkelijk toestaat. Ook kun je meestal niet tegelijk nakoming én de boete eisen, tenzij de boete juist voor vertraging is bedoeld. Bij de uitleg van een boetebeding komt het dus sterk aan op hoe het is geformuleerd.

Een boete kan flink oplopen, maar is niet onaantastbaar. Als de billijkheid dit klaarblijkelijk eist, kan de rechter een bovenmatige boete matigen. Hij kijkt dan onder meer naar de verhouding tussen de boete en de werkelijke schade, en naar de omstandigheden van het geval. De rechter mag de boete niet lager stellen dan de schadevergoeding die zonder beding verschuldigd zou zijn.

Voor wie een contract opstelt, is een goed geformuleerd boetebeding waardevol: het geeft tanden aan afspraken die anders moeilijk af te dwingen zijn. Voor wie met een boete wordt geconfronteerd, loont het om te bekijken of de boete in het contract wel geldig is en of de boete niet bovenmatig is en dus voor matiging in aanmerking komt.

Terug naar de wet

Dit zijn de artikelen die de juridische basis vormen:

6:91 Wat een boetebeding is Burgerlijk Wetboek Boek 6 6:92 Boete of nakoming, en wat de boete vervangt Burgerlijk Wetboek Boek 6 6:94 Matiging van een boete en aanvulling bij hoge schade Burgerlijk Wetboek Boek 6

Veelgestelde vragen

Moet ik mijn schade bewijzen bij een boetebeding?

Nee, dat is juist het voordeel. Bij een boetebeding is de boete verschuldigd zodra de overtreding vaststaat, ongeacht de precieze schade. Dat voorkomt een lastige discussie over hoeveel schade je werkelijk hebt geleden.

Kan een te hoge boete worden verlaagd?

Ja. Als de billijkheid dat klaarblijkelijk eist, kan de rechter een bovenmatige boete matigen. Hij kijkt onder meer naar de verhouding tussen de boete en de werkelijke schade. Wel geldt een ondergrens: lager dan de schadevergoeding zonder beding mag hij de boete niet stellen.

Kan ik naast de boete ook mijn echte schade claimen?

In beginsel niet. De boete komt meestal in de plaats van de schadevergoeding, tenzij het contract uitdrukkelijk anders bepaalt. Lees het beding dus goed: soms is afgesproken dat je aanvullende schade wel mag vorderen.

Gerelateerde onderwerpen

Wanneer komt een overeenkomst tot stand Algemene voorwaarden Uitleg van een overeenkomst Wanprestatie (tekortkoming in de nakoming) Ingebrekestelling en verzuim Ontbinding van een overeenkomst Schadevergoeding bij contractbreuk Opschorting van je verplichtingen

Ook gezocht als

boetebeding contractuele boete boete te late oplevering boete geheimhoudingsbeding boete concurrentiebeding boete matigen is boete in contract geldig boete per dag contract boetebeding uitleg