Behoorlijk bestuur en overheidsgeld · Overheidsgeld

Overheidsaansprakelijkheid en nadeelcompensatie

Lijd je schade door de overheid, dan zijn er twee routes: schadevergoeding bij een onrechtmatig besluit, en nadeelcompensatie bij rechtmatig overheidshandelen.

Behoorlijk bestuur en overheidsgeld
In het kort
  • Schade door een onrechtmatig (vernietigd) besluit kan tot aansprakelijkheid van de overheid leiden.
  • Bij rechtmatig handelen dat je onevenredig treft, is nadeelcompensatie (zoals planschade) mogelijk.
  • Een deel van de schade blijft vaak als normaal maatschappelijk risico voor eigen rekening.

Wat speelt er?

Schade door de overheid valt uiteen in twee soorten. De eerste is schade door een onrechtmatig besluit: is een besluit vernietigd omdat het niet deugde, dan kan de overheid aansprakelijk zijn voor de schade die je daardoor leed. Je kunt dan schadevergoeding vragen, in bepaalde gevallen bij de bestuursrechter en anders bij de civiele rechter.

De tweede is nadeelcompensatie: schade door rechtmatig overheidshandelen. Ook als de overheid volstrekt correct handelt, kan een besluit of maatregel jou onevenredig zwaar treffen — bijvoorbeeld omzetverlies door een langdurige wegafsluiting of een planologische wijziging (voorheen vaak planschade genoemd). Het uitgangspunt is dat je zulke onevenredige schade, die buiten het normale maatschappelijke risico valt, niet alleen hoeft te dragen.

Beide routes kennen eigen voorwaarden, drempels en termijnen. Bij nadeelcompensatie geldt bijvoorbeeld dat een deel van de schade als normaal maatschappelijk risico voor eigen rekening blijft. Omdat de vraag welke route en welke rechter geldt lastig kan zijn, en de onderbouwing van de schade nauw luistert, is deskundige hulp bij grotere schades verstandig.

Veelgestelde vragen

Wanneer is de overheid aansprakelijk voor schade?
Onder meer bij schade door een onrechtmatig (vernietigd) besluit. Je kunt dan schadevergoeding vragen, soms bij de bestuursrechter en anders bij de civiele rechter.
Wat is nadeelcompensatie?
Een vergoeding voor schade door rechtmatig overheidshandelen dat je onevenredig zwaar treft, zoals langdurige wegafsluiting of een planologische wijziging (planschade).
Krijg ik alle schade vergoed?
Niet altijd. Bij nadeelcompensatie blijft een deel als normaal maatschappelijk risico voor eigen rekening. De onderbouwing van de schade luistert nauw.

Gerelateerde onderwerpen

Ook gezocht als

overheidsaansprakelijkheid schade door overheid nadeelcompensatie planschade schadevergoeding onrechtmatig besluit normaal maatschappelijk risico schade wegafsluiting